ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သမၼတအေနျဖင့္ ပထမဆံုးအၾကိမ္ ႏိုဘယ္ဆုခန္႔မွန္းထိပ္တန္း (၅)ဦးစာရင္းတြင္ ဦးသိန္းစိန္ ပါ၀င္လာ
by Htut Htut
မနက္ျဖန္တြင္ ေၾကျငာမည့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆုအတြက္ ခန္႔မွန္းစာရင္းတြင္
ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သမၼတၾကီးဦးသိန္းစိန္အေနျဖင့္ နံပါတ္(၅)
ေနရာမွပါ၀င္လာခဲ့သည္။ သမၼတၾကီးအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏
ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တိုးတက္မႈအေပၚတြင္ အဓိကလူပုဂၢိဳလ္အျဖစ္
ပါ၀င္ခဲ့သူျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္ကို
ေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္အျခားႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္မတူပဲညင္ သာေပ်ာ့ေပ်ာင္းစြာေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့သျဖင့္
ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္ကို ႏိုင္ငံတကာက
BurmaSpring/MyanmarSpringစံတစ္ခုအျဖစ္သတ္မွတ္သည္အထိ
ေအာင္ျမင္မႈမ်ားစြာရရွိေအာင္ေဆာင္ ရြက္ႏိုင္ခဲ့ေသာ
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သည္။
ႏိုင္ငံ၏ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဆာင္ရြက္မႈမ်ားတြင္ အဓိကလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္း
(၁၁)ဖြဲ႔အနက္
(၁၀)ဖြဲ႔ကိုတိုက္ရိုက္ထိေတြ႔ဆက္ဆံႏိုင္ခ့ဲျပီးလက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ဘိုးေအျဖစ္ေသာ
KNU အဖြဲ႔ႏွင့္လည္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးစကားေျပာႏိုင္ခဲ့ျပီျဖစ္သည္။
က်န္ရွိသည့္ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔(KIA)ႏွင့္ပါလက္တြဲလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျပီဆိုပါက
ႏိုဘယ္ဆုအတြက္ ေသခ်ာသေလာက္ျဖစ္ေနျပီျဖစ္ေၾကာင္းကို "ကၽြန္ေတာ္တို႔
လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဆုေပးပြဲျပီးကတည္းက သမၼတၾကီး ဦးသိန္းစိန္က ႏိုဘယ္ဆုအတြက္
အသံထြက္ခဲ့တာဒါေပမယ့္မေမွ်ာ္လင့္ဘဲကခ်င္အေရးကိစၥက ေပၚလာေတာ့
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အားနည္းသြားတယ္။ အခုထိလည္း စစ္ပြဲက မျပီးေသးေတာ့
သမၼတၾကီးအတြက္ ႏိုဘယ္ဆုက မေမွ်ာ္လင့္ရဲေသးဘူး။
ဒါေပမယ့္ဒါကဆုေပးတဲ့သူေတြအေပၚမွာမူတည္တယ္။ ေအာင္ျမင္လို႔ ေပးမွာလား?
ေအာင္ျမင္ေစခ်င္ လို႔ ေပးမွာလား? ဆိုတာအေပၚမူတည္တယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုန္းကလဲ သူ႔ရဲ့လုပ္ရပ္မ်ားမ်ား မရွိေသးခင္မွာ
သူလုပ္ႏိုင္ေအာင္ အားရွိဖုိ႔အတြက္ ႏိုဘယ္ဆုေပးခဲ့တာေလ။ အခုလည္း
ဒီလိုမျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို ႔ေတာ့ ေျပာမရဘူး။
အခုတစ္ေခါက္မရဘူးဆိုလည္း သမၼတၾကီးသာျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြကို
စဥ္ဆက္မျပတ္ေဖၚေဆာင္ႏို္င္ေနမယ္ ဆိုရင္
ဆုအတြက္ ေသခ်ာပါတယ္။ အခုႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြကို လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ
တရား၀င္ေဆြးေႏြးႏိုင္ေအာင္လုပ္ခဲ့သလိုမ်ိဳး
လက္နက္ကိုင္တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြကို လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေဆြးေႏြးႏိုင္ေအာင္
လုပ္ႏိုင္ျပီဆိုရင္ ႏိုဘယ္ဆုတင္မဟုတ္ဘဲ ကမၻာ့ ျပည္သူျပည္သားေတြ အတြက္
ႏိုင္ငံေရးမူ၀ါဒေဖာ္ေဆာင္မႈျပဳႏိုင္တဲ့ ကမၻာ့အျမင့္ဆံုးဆုတစ္ခုကို
တီထြင္ျပီး ေပးအပ္ရမွာပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ဒီကိစၥဟာ ေျပာသေလာက္
မလြယ္တဲ့ ကိစၥျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ" ဟုေလ့လာသူကိုမ်ိဳးညီညီကေျပာၾကားသြားပါတယ္။
၂ဝ၁၂ ႏိုဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆု မည္သူရမည္နည္း
by mmnewshub
Myitmakha Media Group, 11 October 2012 —- ကမာၻေပၚရွိ
ဂုဏ္ျပဳဆုမ်ားတြင္ ႏိုဘဲလ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုသည္ အျမင့္ဆံုးျဖစ္သည္။
နာမည္ကပင္ “ၿငိမ္းခ်မ္းေရး” ပါရွိေနေသာေၾကာင့္
ကမာၻ႔လူသားတို႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို မည္မွ် ျမတ္ႏိုးၿပီး ထိုက္တန္သူကို
ဂုဏ္ျပဳခ်င္လွေၾကာင္း အထင္းသား ေပၚလြင္လ်က္ရွိသည္။
ေလာကီအေရးမ်ားကို စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ေပးသူ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္
ထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ေပးသူမ်ားကို သာမက လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို
ေထာက္ခံအားေပးျခင္း၊ ႏိုင္ငံတကာ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ ေအာင္ျမင္စြာ ၾကားဝင္
ဖ်န္ေျဖေပးႏိုင္ျခင္း၊ စစ္လက္နက္ႏွင့္ စစ္ပြဲမ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏိုင္ျခင္း
စသည္တို႔ အပါအဝင္ မ်ားေျမာင္လွစြာေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ဳိးျပဳ
ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ ႏိုဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆု ကို ခ်ီးျမွင့္ေလ့ ရွိသည္။
ေနာ္ေဝ ပါလီမန္က ေရြးခ်ယ္ထားသည့္ အဖြဲ႔ဝင္ ၅ ဦး ပါရွိသည့္
ေကာ္မတီကႏိုဘဲလ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆု ရသူကို ႏွစ္စဥ္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး ဂုဏ္ျပဳသည္။
ယခုႏွစ္၂ဝ၁၂ အတြက္ ဆုရရွိသူ(မ်ား) စာရင္းကို ၁၂-၁ဝ-၂ဝ၁၂ ရက္ေသာၾကာေန႔တြင္ ေနာ္ေဝႏိုင္ငံ ေအာ္စလိုၿမိ့ဳေတာ္၌ ေၾကညာမည္ ျဖစ္သည္။
(ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ညေန ၄ နာရီခြဲ ျဖစ္သည္။)
ယခုႏွစ္အတြက္ ဆုရရွိရန္ အဆိုျပဳခံရသူေပါင္းမွာ လူတဦးခ်င္း အေနျဖင့္
(၁၈၈)ဦးႏွင့္ အဖြဲအစည္းအားျဖင့္ (၄၃) ဖြဲ႔ရွိရာ စုစုေပါင္း (၂၃၁) ျဖစ္သည္။
ယမန္ႏွစ္က (၂၄၇) ထိ ရွိခဲ့ၿပီး စံခ်ိန္သစ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။
ယခုႏွစ္အတြက္ဆုရွိမည့္သူသည္ ေငြသားအားျဖင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ သန္း ၂
သိန္းေက်ာ္လက္ခံရရွိမည္ ျဖစ္သည္။
ယခုႏွစ္အတြင္း တကမာၻလံုးတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္
တိုးတက္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္သူအျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာမွ သတိျပဳမိဆံုးမွာ
ျမန္မာႏိုင္ငံမွေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ သို႔ေသာ္
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား၁၉၉၁ ခုႏွစ္အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘဲလ္ဆု
ခ်ီးျမွင့္ထားၿပီး ျဖစ္သည္။
ေနာက္ထပ္ မခ်ီးျမွင့္ဟု သတ္မွတ္ခ်က္ေတာ့ မရွိပါ။ ေကာ္မတီက ထပ္မံေရြးခ်ယ္လွ်င္ ဒုတိယအႀကိမ္လည္း ရႏိုင္သည္ပင္။
ႏိုဘဲလ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆု ရရွိထိုက္သည္ဟု အဆိုျပဳ
ခံရသူမ်ားစာရင္းတြင္ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ
Indian NationalCongress ပါတီ ဥကၠ႒ ဆိုနီယာ ဂႏၵီ၊ အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ဘီလ္
ကလင္တန္၊ဂ်ာမနီ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟဲလမြတ္ ခိုလ္း အစရွိသူတို႔လည္း ပါဝင္ၾကသည္။
အကယ္၍ သမၼတဦးသိန္းစိန္သာ ရရွိမည္ဆိုလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္
ႏိုဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆု ရရွိသူ ႏွစ္ဦး ရွိသြားမည္ျဖစ္ၿပီး
ႏွစ္ဦးစလံုးမွာလည္းယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္း
ဖြံ႔ၿဖိဳေရးတို႔ကို လက္တြဲကာ ေဆာင္ရြက္ေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ေနၾကသျဖင့္ လုပ္လက္စ
ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွာ ပိုမို အရိွန္ရကာ
ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္လာႏိုင္စရာ ရွိေသာေၾကာင့္
ရထိုက္သည္ဟုျမန္မာနိုင္ငံသားတဦးအေနျဖင့္ ကြ်န္ေတာ္ ခံစားမိပါသည္။
ဆုရရွိႏုိင္သည္ဟု ထိပ္တန္းမွ တစ္ေပးခံေနရသူမ်ားမွ
တခ်ဳိ႕ေသာသူတို႔၏အေၾကာင္းကို လက္လွမ္းမီသမွ် ရွာေဖြလ်က္ ျမန္မာဘာသာသို႔
ျပန္ဆိုေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါသည္။ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားထဲမွလည္း
ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘဲလ္ဆုကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
ၿပီးေနာက္ထပ္မံရရွိေစလိုေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ
ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏လုပ္ရပ္မ်ဳိးကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါက မည္သူမဆို
ေနာင္ႏွစ္မ်ားတြင္လည္းအလားတူ အဆိုျပဳခံရမည့္ အလားအလာ ရွိေနပါလိမ့္မည္။
အာဏာရွင္စနစ္ ႀကီးစိုးသည့္ ဘဲလားရု ႏိုင္ငံမွ ျဖစ္သည္။ အသက္
၅ဝအရြယ္ရွိၿပီး လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားျဖစ္သည္။
အက်ဥ္းက်ေနစဥ္မွာပင္လူ႔အခြင့္အေရးမ်ား ရရွိေရးအတြက္ ေထာင္တြင္းမွေန၍
ဦးေဆာင္ႀကိဳးပမ္းေပးေနသူ ျဖစ္သည္။ မဆုတ္မနစ္ေသာ ဇြဲလံု႔လျဖင့္ ၁၈
ႏွစ္ၾကာမင္းမူေနေသာ အာဏာရွင္ သမၼတလူကာရွန္ကို (Alexander Lukashenko)
အားဆန္႔က်င္အံတုလ်က္ ရွိသည္။
၁၉၉၆ ခုႏွစ္ တည္ေထာင္ေသာ ေႏြဦး (Vyasna) အမည္ရွိ
လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းတြင္ ညႊန္ၾကားသူ ျဖစ္သည္။ တႏိုင္ငံလံုးတြင္
အဖြဲ႔၏ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ရံုးခန္းမ်ား ထားရွိၿပီး
ႏိုင္ငံေရးဖိႏွိပ္ခံရသူမ်ားကို ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေပးသည္။ အစိုးရ
က်င့္သံုးေနဆဲေသဒဏ္အမိန္႔ကို ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ေသာ လူထုလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို
ဆင္ႏႊဲၾကသည္။
အခြန္ေရွာင္သည္ဟု စြပ္စြဲခံရကာ ေလးႏွစ္ခြဲ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရၿပီး
၂ဝ၁၁ၾသဂုတ္လမွစ၍ ထိန္းသိမ္းခံေနရသည္။ သူပိုင္ေသာ
ပစၥည္းဥစၥာမ်ားလည္းအသိမ္းခံခဲ့ရသည္။ မၾကာခဏ တိုက္ပိတ္ခံရၿပီး အျခား
အက်ဥ္းသားမ်ားႏွင့္အဆက္ျဖတ္ခံရေသာ္လည္း ၾကံ့ၾကံ့ခံႏိုင္ျမဲ ျဖစ္သည္။
“လူ႔အခြင့္အေရး ကင္းမဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ခုခံကာကြယ္သူ
မွန္ရင္ အက်ဥ္းခ် ဖမ္းဆီးခံရမွာပါပဲ။ အခုဆိုရင္ က်ေနာ္ဟာအဲဒီေနရာမွာ
တိတိက်က် ေနရာမမွားဘဲကို ေရာက္ေနပါၿပီ”ဟု ေထာင္ထဲကေန ေရးေပးေသာ သူ႔စာတြင္
ေဖာ္ျပထားသည္။
ရုရွားႏိုင္ငံသူ ဝါရင့္ လူ႔အခြင့္အေရးသမား ျဖစ္သည္။ အသက္ ၇ဝ
ရွိၿပီျဖစ္သည္။ ဆိုဗီယယ္ယူနီယံ ၿပိဳကြဲ
ပ်က္စီးသြားၿပီးေနာက္လက္ေအာက္ခံႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ အာေမးနီးယားႏွင့္
အဇာဘိုင္ဂ်န္တုိ႔ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားလာခဲ့သည္။ ထိုေဒသမ်ားမွ ေရႊ႕ေျပာင္း
အလုပ္သမားမ်ားကိုၿပီးခဲ့ေသာ ႏွစ္မ်ားအတြင္း
ရုရွားၿမိ့ဳႀကီးမ်ားဆီသို႔ေျပာင္းေရႊ႕ပစ္လိုက္ေသာအခါ အလုပ္သမားတို႔မွာ
အႏၱရာယ္ႀကီးမားလွေသာလုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေနမ်ားကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး
ရင္ဆိုင္ရသည္။ ရုရွားမ်က္ကန္းမ်ဳိးခ်စ္တို႔၏ ဒဏ္ကိုလည္း အလူးအလဲခံရသည္။
အမွန္စင္စစ္ အဆိုပါ ႏိုင္ငံျခားသား ေရႊ႕ေျပာင္း
အလုပ္သမားမ်ားမွာစစ္ေဘးစစ္ေရွာင္ ဒုကၡသည္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ဂန္ႏုရွကီနာက
Civic Assistanceကို ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေထာင္ကာ ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္
ျပန္ႏုိင္ေရးအတြက္ကူညီေပးလ်က္ရွိသည္။
လူ႔အခြင့္အေရး ရုရွားအဖြဲ႔တခုျဖစ္ေသာ Memorial မွတဆင့္
ဂန္ႏုရွကီနာကေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်ျခင္းႏွင့္ အခြင့္အေရး အမည္ရွိ
ကြန္ယက္တခုကိုဖြဲ႔စည္းၿပီးေနာက္ ရုရွားတႏိုင္ငံလံုး ေနရာေပါင္း ၅ဝ မွေန၍
ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်သူမ်ား၊ ဒုကၡသည္မ်ားကို တရားဝင္
ကူညီေထာက္ပံ့ကာေစာင့္ေရွာက္ေပးလ်က္ရွိသည္။
ေမာ္စကိုတကၠသိုလ္တခုတြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃ဝ ၾကာေအာင္
သခ်ၤာဆရာမျဖစ္ခဲ့သူဂန္ႏုရွကီနာသည္ သကၠရာဇ္ ၂ဝဝဝ ျပည့္မွစ၍ ပရဟိတ
အလုပ္တြင္သာ ေဇာက္ခ်လုပ္ကိုင္ေပးလာခဲ့သည္။ ယခင္ ရုရွားသမၼတ မက္ဗီဒက္
(Dmitry Medvedev)လက္ထက္တြင္ အစိုးရ၏ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ
အဖြဲ႔ဝင္အျဖစ္လႈပ္ရွားေပးခဲ့ေသာ္လည္း ပူတင္ (Vladimir Putin) တတိယအႀကိမ္
သမၼတျပန္ျဖစ္လာေသာအခါ ေကာင္စီမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့သည္။
ဆိုဗီယက္ ယူနီယံ မၿပိဳကြဲမီ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေထာင္ေသာ
လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ျဖစ္သည္။ ရုရွားသမၼတ ပူတင္ (Vladimir Putin) လက္ထက္
ရံဖန္ရံခါဆိုးဆိုးဝါးဝါး လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို
အထင္ရွားဆံုးကန္႔ကြက္ဆန္႔က်င္သည့္ အဖြဲ႔ျဖစ္သည္။
၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ ၿပိဳကြဲသြားၿပီးေနာက္ပိုင္း
ရုရွားႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ေကာ့ေကးဆပ္ေဒသမွာ မၿငိမ္မသက္ ျဖစ္ေနခဲ့သည္။
အထူးသျဖင့္ရုရွားစစ္တပ္ႏွင့္ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္ စစ္မက္ျဖစ္ပြားခဲ့ရေသာ
ခ်က္ရွ္ညာ(Chechnya) ေဒသတြင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို Memorial
အဖြဲ႔ကဦးေဆာင္ ေဖာ္ထုတ္ေပးခဲ့သည္။
ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္း ရုရွား စစ္အာဏာရွင္ စတာလင္ (Joseph Stalin)
၏ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ားကို ခ်န္လွန္ကာ သမိုင္းေဖ်ာက္ထားသည့္
ေခတ္သစ္ရုရွားသမိုင္းကို အမွန္အတိုင္း ေဖာ္ထုတ္ေရးသားရန္
ေတာင္းဆိုသည့္အဖြဲ႔အစည္းက အနည္းငယ္မွ်သာ ရွိေသာ္လည္း ထိုအထဲတြင္ Memorial
အဖြဲ႔ကပါဝင္ထားသည္။
ယံုၾကည္ခ်က္အတိုင္း သႏၷိဌာန္ခ် လုပ္သည့္အဖြဲ႔ ျဖစ္သည္။
ေကာ့ေကးဆပ္မွMemorial အဖြဲ႔ အႀကီးတန္း သုေတသန ပညာရွင္ အက္စတယ္မီရီုဗာ
(NatalyaEstemirova) မွာ ခ်က္ရွ္ညာတြင္ ၂ဝဝ၉ ဇူလိုင္လ၌
ျပန္ေပးဆြဲခံရၿပီးေပ်ာက္ဆံုးေနခဲ့သည္။ ယခုတိုင္ သူမ၏ အမႈကို
မေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ေသးဘဲ ရွိေနသည္။
ႏိုင္ငံျခား အေထာက္အပံ့ျဖင့္ ရပ္တည္ေသာ NGOs မ်ားအေနျဖင့္
ႏိုင္ငံျခားသားကိုယ္စားလွယ္ ပါဝင္လာခြင့္ကို ရုရွားပါလီမန္က
ဥပေဒျပ႒ာန္းေပးလိုက္ေသာ္လည္း Memorial အဖြဲ႔ကို ေထာက္ပံ့ေနသည့္ USAID
၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ရုရွားအစိုးရက
ပိတ္ပင္လိုက္ေသာအခါအဖြဲ႔ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ အခက္အခဲမ်ားစြာ
ရင္ဆိုင္ေနရေတာ့သည္။
(USAID = အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ဗဟိုအစိုးရ၏ ႏိုင္ငံတကာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ေအဂ်င္စီ)
အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံသူ ဆရာဝန္တဦးျဖစ္ၿပီး
လူ႔အခြင့္အေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူလည္း ျဖစ္သည္။ အာဖဂန္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္
မေနမနားတိုက္ပြဲဝင္ေပးေသာေၾကာင့္ အသတ္ခံရမည္ဟု အႀကိမ္ႀကိမ္
ၿခိမ္းေျခာက္ခံရသည္။ျပည္တြင္းစစ္ႏွင့္ တာလီဘန္တို႔၏ ဒဏ္ကိုလည္း ခံရသည္။
အသက္ ၅၅ ႏွစ္ ျဖစ္သည္။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ရွဴဟာဒါ (Shuhada)
အဖြဲ႔အစည္းကိုတည္ေထာင္သူအျဖစ္ ေက်ာ္ၾကားသည္။ ထိုအဖြဲ႔အစည္းမွာ ေဆးရံု ၄
ရံု၊ ေဆးခန္း၁၂ ခန္း၊ စာသင္ေက်ာင္းေပါင္း ၆ဝ၊ အကာအကြယ္ေပးသည့္ ရိပ္သာ ၂
ခုဖြင့္လွစ္ထားသည္။ အာဖဂန္ႏွင့္ ပါကစၥတန္
ႏွစ္ႏိုင္စလံုးမွေသာင္းႏွင့္ခ်ီေသာ အာဖဂန္ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္
မိန္းခေလးငယ္မ်ားအားအလုပ္အကိုင္မ်ား ရွာေဖြဖန္တီးေပးလ်က္ရွိသည္။
အာဖဂန္ႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၉၆ မွ ၂ဝဝ၁ အထိ တာလီဘန္မ်ား မင္းမူေနစဥ္အတြင္း
ဆီမာဆမား၏ ရွဴဟာဒါ အဖြဲ႔က ကဘူးၿမိ့ဳေတာ္၌
မိန္းခေလးငယ္မ်ားအတြက္အိမ္တြင္းစာသင္ အတန္းမ်ားဖြင့္ကာ လွ်ဳိ႕ဝွက္
စာသင္ေပးခဲ့ရသည္။မူလတန္းအတြက္ မဆိုစေလာက္နည္းပါေသာ အခ်ိန္မ်ား၌သာ
သင္ေပးႏိုင္ၿပီးအထက္တန္းမ်ား အတြက္မူ တႀကိမ္သင္ေပးသည္ ဆိုရံုသာ ရွိခဲ့သည္။
ဆီမာ ဆမားသည္ ယခင္က ကုလသမဂၢ၏ ဆူဒန္ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ
လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ဖူးသည္။ ယခု လြတ္လပ္စြာ
ရပ္တည္ႏိုင္ေသာအာဖဂန္ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ျဖစ္ေနသည္။ အဆိုပါ
ေကာ္မရွင္မွာအာဖဂန္ႏိုင္ငံတြင္ ပထမဦးဆံုးေသာ ေကာ္မရွင္ျဖစ္ၿပီး
လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ကာ ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား
ေတြ႔ရွိလွ်င္စံုစမ္းစစ္ေဆးသည္။
ဆီမာ ဆမားသည္ ဟာဇရာ အမည္ရွိ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသူ ျဖစ္သည္။
၁၉၈၂ခုႏွစ္တြင္ ပထမဦးဆံုးေသာ ဟာဇရာ ဆရာဝန္ျဖစ္လာသည္။ ၿပီးခဲ့ေသာ
စက္တင္ဘာလကဆြီဒင္မွ ခ်ီးျမွင့္ေသာ Right Livelihood ဆုကို လက္ခံရယူခဲ့သည္။
ယင္းဆုမွာ အျခားသူတို႔၏ဘဝကို တိုးတက္ေအာင္ ကူညီေပးသူတို႔အားဂုဏ္ျပဳသည့္ဆု ျဖစ္ၿပီး ႏိုဘဲလ္ဆုကဲ့သို႔ပင္ အဆင့္ျမင့္သည္။
အသက္ ၃၇ ႏွစ္ရွိ က်ဴဘားႏိုင္ငံသူ ဘာသာစကား ေက်ာင္းသူေဟာင္း
ျဖစ္သည္။အေမရိကတိုက္၏ တခုတည္းေသာ က်ဴးဘား ကြန္ျမဴနစ္အစိုးရအား
တိုက္ရိုက္ရည္ရြယ္ေသာစာမ်ားကို ၅ ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာျမင့္လာသည္အထိ
မေၾကာက္မရြံ႕ေရးသားေနသူ ျဖစ္သည္။
အင္တာနက္ေပၚတြင္ ေရးသားသည့္ သူ႔ Blog မွာ
က်ဴဘားႏိုင္ငံတြင္တရားမဝင္သည္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ တလလွ်င္ ေဒၚလာ ၂ဝ ပင္
မရၾကသည့္က်ဴဘားႏိုင္ငံသား အမ်ားစုမွာ အင္တာနက္ သံုးစြဲႏိုင္ျခင္း
မရွိသျဖင့္ရိုအာနီဆန္ခ်က္ဇ္ ေရးသားသည္မ်ားကို မသိဘဲ ျဖစ္ေနၾကသည္။
ျပည္ပတြင္မူသူ႔ဂုဏ္သတင္းက ေမႊးလွသည္။ ႏိုင္ငံတကာဆုမ်ားလည္း ရရွိထားသည္။
အိုမင္းမစြမ္း ျဖစ္ေနသည့္ လူအိုတဦးပမာ ႏွစ္ေပါင္း ၅ဝ
သက္တမ္းရွိခ်ိနဲ႔နဲ႔ က်ဴဘား အစိုးရကို မ်ဳိးဆက္သစ္တို႔က
အင္တာနက္ေပၚတြင္စိန္ေခၚေနၾကၿပီျဖစ္ရာ ယင္းတို႔အထဲတြင္ ရိုအာနီ
ဆန္ခ်က္ဇ္မွာအခ်ိန္တိုအတြင္း ရုတ္ခ်ည္း ေရွ႕တန္းေရာက္လာသည္။ သူ႔ Blog ကို
GenerationY ဟု အမည္ေပးထားသည္။ ေလွာင္ေျပာင္ သေရာ္သည့္အေနျဖင့္ “Y”
ကိုထည့္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ သူ႔ကို ေမြးဖြားလာခ်ိန္မွာ ဆိုဗီယက္
ကြန္ျမဳနစ္အားေကာင္းခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ သူတို႔ မ်ဳိးဆက္တြင္ မိဘမ်ားက
ဆိုဗီယက္ကြန္ျမဴနစ္ကို အတုယူ အားက်ေစလိုေသာ သေဘာျဖင့္ “Y” ႏွင့္စေသာ
အမည္မ်ားကိုမွည့္ေပးတတ္ၾကသည္။
ရိုအာနီ ဆန္ခ်က္ဇ္က တပါတ္လွ်င္ ေဆာင္းပါးမ်ားစြာ
ေရးသားသည္။က်ဴဘားႏိုင္ငံသားတို႔ ေန႔စဥ္ၾကံဳေတြ႔ေနရသည့္ အခက္အခဲ
ကိစၥမ်ား၊ဆိုးဝါးလွသည့္ စီးပြားေရး ရုန္းကန္မႈ၊ အစိုးရ၏ စနစ္
ေျပာင္းလဲခ်င္စိတ္မရွိေသာ စိတ္ထား၊ က်ဴဘားႏိုင္ငံသားတို႔၏
ဘဝပ်က္သြားႏိုင္ေလာက္သည္ထိစြန္႔စားရေသာ ျပည္ပ ခိုးထြက္မႈမ်ားအေၾကာင္း
စသည္တို႔ ျဖစ္သည္။
ႏိုင္ငံျခားမီဒီယာတခုမွ သူ႔အား အင္တာဗ်ဴး
ေမးလာသည္ကိုက်ဴဘားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ကက္စထရို (Fidel Castro) က ရိုအာနီ
ဆန္ခ်က္ဇ္ ဟုနာမည္ထုတ္မသံုးဘဲ “ေခတ္သစ္ ကိုလိုနီ မီဒီယာ” ကို
အလုပ္အေကြၽးျပဳေနေသာ“က်ဴဘားႏိုင္ငံသူေလး” ဟု ေျပာဆိုကာ
တိုက္ခိုက္ခဲ့ဖူးသည္။ ထိုအခါ ရိုအာနီဆန္ခ်က္ဇ္က “ဆိုဗီယက္ေခတ္ရဲ႕
လက္ကိုင္တုတ္ အေဟာင္းေတြဟာ ေသရမွာကိုေတာင္ျငင္းဆန္တတ္ၾကတယ္” ဟု သူ႔ Blog
တြင္ ခ်က္ခ်င္းေရးၿပီးျပန္ပက္လိုက္ဖူးသည္။ယခု အသက္ ၈၄ ႏွစ္ ရွိၿပီ ျဖစ္သည့္
ဂ်င္းရွပ္၏အေရးပါေသာက႑မွာ အၾကမ္းမဖက္ ေတာ္လွန္ေရး စာအုပ္ ေရးသားျခင္း
ျဖစ္သည္။
လတ္တေလာ အက်ဆံုး အက်ဳိးျပဳသြားသည္မွာ အာရပ္ေႏြဦး လူထုအံုႂကြမႈအတြက္ထိုစာအုပ္က လမ္းညႊန္ေပးျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆိုရပါမည္။
ဒီမိုကေရစီအေရးတြင္ ပါဝင္ၾကေသာ ျမန္မာ
တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတို႔၏ေမတၱာရပ္ခံခ်က္အရ စာမ်က္ႏွာ ၉၃ မ်က္ႏွာရွိ
“အာဏာရွင္စနစ္မွဒီမိုကေရစီသို႔” (Dictatorship to Democracy: A Framework
for Liberation) စာအုပ္ကို ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်င္းရွပ္က ေရးေပးသည္။
တကမာၻလံုးတြင္ ဘာသာေပါင္း ၃ဝ ေက်ာ္ ျပန္ဆိုၾကသည္။
သူ႔ဘဝ ဇာတ္ေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္ ရိုက္ကူးထားေသာ “ေတာ္လွန္ေရးတခုကိုဘယ္လို စတင္မလဲ” တြင္ သူက ေအာက္ပါအတိုင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။
“အဓိကဆိုရင္ေတာ့ အာဏာရွင္စနစ္ကို တျဖည္းျဖည္း ခ်ိနဲ႔အားနည္းသြားေစရာကေန ေနာက္ဆံုး ဖ်က္သိမ္းလိုက္ႏိုင္တဲ့အထိ
ဆန္႔က်င္ရုန္းကန္ရတဲ့ အၾကမ္းမဖက္ လႈပ္ရွားမႈ ပံုစံေတြရဲ႕ သေဘာသဘာဝနဲ႔ျဖစ္လာတတ္တာေတြကို သိဖို႔ က်ေနာ္ ႀကိဳးစားရပါတယ္။”
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု Ohio တြင္ ေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ့ၿပီးႏိုင္ငံေရးသိပၸံႏွင့္ လူမႈေရးေဗဒကို Ohio ႏွင့္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ Oxford
University တို႔၌ ေလ့လာသင္ယူခဲ့သည္။ Oxford University မွပင္
၁၉၆၈ခုႏွစ္၌ အၾကမ္းမဖက္ လႈပ္ရွားသည့္ ႏိုင္ငံေရး စာတမ္းျဖင့္
ပါရဂူဘြဲ႔ရယူခဲ့သည္။
လူေအးတေယာက္ ျဖစ္သည္။ စကားေျပာရာတြင္
ႏူးညံ့ခ်ဳိသာလွသည္။မက္ဆာခ်ဴးဆက္ႏွင့္ ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ စာသင္ေပးသည္။
ရူပေဗဒ ပညာရွင္၊စစ္ကိုမလိုလားသူ အယ္လ္ဘတ္ အိုင္းစတိုင္းက ႏိုဘဲလ္ဆု
ခ်ီးျမွင့္ခံရသည္ကိုဂုဏ္ျပဳသည့္အေနျဖင့္ ေဘာ္စတန္ အေရွ႕ဘက္တြင္ Albert
Einstein Institutionကို တည္ေထာင္ထားသည္။ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈ အၾကမ္းမဖက္
နည္းနိႆယမ်ားကိုသုေတသနျပဳသည္။
လြင္ေအာင္စိုး(ျမစ္မခ)
က်ေနာ္တို႔က အ႐ုိးစြဲေနတာက ၿပိဳင္ရမွာ သိပ္ေၾကာက္တာ
by mmnewshub
သမၼတ႐ံုး ဝန္ႀကီး ဦးစိုးသိန္း (ဓာတ္ပံု – Steve Tickner / ဧရာဝတီ)
ဧရာ၀တီသတင္းဌာန. ၁၁ရက္ေန႔ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၂ —- သမၼတ႐ံုး
ဝန္ႀကီးသစ္မ်ားထဲမွ တဦးျဖစ္သူ ဦးစိုးသိန္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ
ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒လည္း ျဖစ္သည္။ ဦးစိန္းသိန္းအေနျဖင့္
သမၼတ႐ံုး ဝန္ႀကီးတဦးအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ရမည့္ တာဝန္မ်ား၊ ႏိုင္ငံျခား
တိုက္႐ိုက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒ (FDI Law) ႏွင့္ ျပည္တြင္း
စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အေျခအေန၊ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စက္မႈလုပ္ငန္း (SME)
မ်ား၏ အလားအလာႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းဆိုင္ရာတို႔ကို ဦးစိုးသိန္းႏွင့္
ဧရာဝတီ အယ္ဒီတာ ကိုေအာင္ေဇာ္တို႔ စက္တင္ဘာလ ဒုတိယပတ္အတြင္းက ေနျပည္ေတာ္တြင္
ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါသည္။
စက္မႈ (၁) ႏွင့္ စက္မႈ (၂) ဝန္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္သူ ဦးစိုးသိန္းသည္ ယခင္က ေရတပ္မေတာ္မွ အၿငိမ္းစား ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးလည္း ျဖစ္သည္။
ေမး ။ ။ ပထမဆံုး ေမးခ်င္တာ သမၼတ႐ုံးဝန္ႀကီး ျဖစ္သြားၿပီဆိုေတာ့ ဘယ္လိုတာဝန္ေတြ ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ရွိပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ အဓိကကေတာ့ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ က်ေနာ္က Push
လုပ္ရမွာေပါ့၊ ျမန္မာ့ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ အလုပ္ကိုလည္း
ပိုလုပ္ႏိုင္မွာေပါ့။ က်န္တာေတာ့ Tax Reform (အခြန္ဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲ)
ေလးေတြ၊ Banking System (ဘဏ္စနစ္) ေတြ ေျပာင္းလဲဖို႔ေတြ၊ ဒါေတြ က်ေနာ္က
တာဝန္ယူၿပီး လုပ္သြားမွာေပါ့။
ေမး ။ ။ အခုထိေရာ အန္ကယ့္အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ လုပ္ေဆာင္ၿပီးၿပီလဲ။
ေျဖ ။ ။ အခုေတာ့ ဆက္စပ္တဲ့ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို Coordinate လုပ္ေပးေနတယ္။
သမၼတႀကီးရဲ႕ ေပၚလစီေတြနဲ႔ တိုင္းသူ ျပည္သားေတြ Impact ျဖစ္မယ့္၊ People
Centre ျဖစ္မယ့္၊ လုပ္ငန္းေလးေတြ လုပ္ေပးတာ၊ ဥပမာဆိုရင္ဗ်ာ -
လူထုလိုအပ္ေနတဲ့ ကိစၥေလးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျပင္ၾကရေအာင္၊ ထို႔အတူပဲ
ဝန္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ စီးပြားေရးဝန္ႀကီးဌာနေတြ Link လုပ္ရေအာင္၊ ဘတ္ဂ်က္လည္း
သက္သာသြားေအာင္၊ Corporatization လုပ္ရေအာင္၊ ဒီဘက္က Regularly
လုပ္ငန္းေတြလည္း ပိုထိေရာက္ေအာင္၊ တခ်ဳိ႕ ဌာနေတြၾကေတာ့လည္း
ပိုၿပီးျပည္သူကေလးစားတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြျဖစ္္ေအာင္၊ အစိုးရျဖစ္ေအာင္ေပါ့။
က်ေနာ္တို႔ကို လူေတြကေခၚတာေပါ့ေနာ္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္း၊
အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ တကယ္ေတာ့မဟုတ္ဘူးဗ်၊ တာဝန္ရွိသူ၊ က်ေနာ္က
ဒီလိုႀကိဳက္တယ္ဗ်၊ တာဝန္ရွိတဲ့လူ၊ က်ေနာ္က အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္း မဟုတ္ဘူး၊
အဲေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဝန္ထမ္းေတြလည္း ဘာလုပ္ရလဲဆိုေတာ့၊ အက်ဳိးေဆာင္သူ အျဖစ္
Concept (အယူအဆ) ကိုေျပာင္းရမယ္။
ေမး ။ ။ အန္ကယ္တို႔၊ ဝန္ႀကီးဦးေအာင္မင္းတို႔ကို
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားေတြဆိုၿပီး ေရးၾကေဖာ္ျပၾကတာေတြရွိတယ္၊ ဆိုေတာ့
အန္ကယ္က ကိုယ့္ကိုယ္ကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိုသူတဦးလို႔ ျမင္သလား။
ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္ေတာ့ ျမင္တာပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲလို႔ က်ေနာ့္ကို
ခင္ဗ်ားေမးမယ္ေလ၊ ခင္ဗ်ားက အရင္တုန္းက စစ္ဗိုလ္ဗ်ာ၊ စစ္အစိုးရတုန္းကလည္း
ခင္ဗ်ား လူႀကီးလုပ္ၿပီး အခုက်မွ ခင္ဗ်ား လာၿပီး ဒီမိုကေရစီ
လာေအာ္ေနတယ္ဆိုၿပီး ဒီလိုေမးစရာ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ရင္းနဲ႔ သိလာတယ္၊
အစိုးရ စခါစကတည္းက က်ေနာ္သိလာတယ္၊ သိလာတဲ့ အခါက်ေတာ့
က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္ကလူေတြက ေဒသတြင္းက လာအို၊ ကေမာၻဒီးယားတို႔ထက္ေတာင္
နိမ့္က်ေနတယ္ေပါ့ေနာ္၊ ဒါပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရမွာပဲ။ ဆင္းရဲေနတယ္၊
ဒုကၡေရာက္ေနတယ္၊ သူမ်ားႏိုင္ငံမွာ ဒုကၡေရာက္လို႔ သြားလုပ္ေနၾကတာေပါ့ဗ်၊
အဲလိုအေနအထားရဲ႕ ကုထံုးက ဘာလဲလို႔ က်ေနာ္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီကသာ
ကုထံုးျဖစ္တယ္။ ကုရမယ့္ေဆးက ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္တယ္၊
က်ေနာ္တို႔က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္တယ္ဆိုတာ ဒါေၾကာင့္လုပ္တာ။
က်ေနာ္တို႔ အက်ဳိးမဟုတ္ဘူး၊ က်ေနာ္မနက္ျဖန္ အလုပ္က ထြက္သြားရပါေစ၊
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေပးရမယ္။ သိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔
က်ေနာ္တို႔ ေပါင္းၾကတယ္၊ က်န္တဲ့ ၈၈ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုတယ္၊ ေပါင္းတယ္။
လက္ရွိ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ေဟာင္းေတြနဲ႔ ေပါင္းတယ္၊
ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီနဲ႔ေပါင္းတယ္၊ အျခားပါတီနဲ႔ ေပါင္းတယ္၊ ဘာလဲဆိုေတာ့
ဒီမိုကေရစီ သြားခ်င္လို႔ ဒါပဲ။
ေမး ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ Transition သြားတယ္ေပါ့၊ ဒါဟာ
အစပဲရွိပါေသးတယ္။ ဆိုေတာ့ စိန္ေခၚမႈေတြက ဘာေတြလဲ၊ အန္ကယ့္အေနနဲ႔
ဘယ္လိုျမင္လဲ။
ေျဖ ။ ။ Mind-set (စိတ္ေနသေဘာထား) ေတြေပါ့ဗ်ာ။ အျခားဟာေတြ
သိပ္မခက္ပါဘူး၊ Mind-set ေျပာင္းဖို႔လိုတဲ့လူေတြက အမ်ားႀကီးပဲ၊ Mind-set က
ဒီမိုကေရစီသြားမယ္၊ တို႔တိုင္းျပည္ရဲ႕ လြတ္ရာလမ္းက ဒီမိုကေရစီပဲရွိတယ္၊
တို႔ Regional မွာ သန္း ၆၀ အသင့္အသင့္ တက္လာဖို႔က ဒီမိုကေရစီသြားမွ
ရမယ္ဆိုတဲ့ Mind-set သာ ရသြားမယ္ဆိုရင္ ျပင္မွာပဲ။ အတၱေတြလည္း
ေလွ်ာ့လိုက္မွာပဲ၊ Corruption (လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ) ေတြလည္း ေလွ်ာ့လိုက္မွာပဲ၊
ဒါဟာ Mind-set ပဲ။ ဒါေတြေမ့လိုက္ၿပီးေတာ့ ငါ့အက်ဳိး၊ ငါ့အက်ဳိးဆိုရင္ေတာ့
ဒီမိုကေရစီကို ဘယ္လိုမွ မေရာက္ႏိုင္ဘူး။
ေမး ။ ။ ကင္ဆာတစ္ခုလိုျပန္႔ႏွံ႔ေနတဲ့ Corruption ကိစၥကို အန္ကယ္တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ားလုပ္ေဆာင္ဖို႔ရွိလဲ။
ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္တို႔ စလုပ္ေနပါတယ္၊ အခု က်ေနာ္တို႔ဆီမွာလာတဲ့
ဧည့္သည္ေတြ Myanmar Investment Commission (MIC) မွာဆို ဇီး႐ုိး (သုည)။ MIC
မဟုတ္တဲ့ဟာမွာလည္း လာေျပာ၊ ခင္ဗ်ားေျပာတာနဲ႔ က်ေနာ္ အေရးယူပစ္လိုက္မယ္။
ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ားေျပာသလို ဒါႀကီးက ေရာဂါႀကီးက အႀကီးႀကီးဆိုေတာ့ ဒီေန႔ေတာ့
ဘယ္ေပ်ာက္မလဲဗ်၊ ေသးေသးသြားတယ္ဆိုတာေတာ့ လက္ခံရမွာေပါ့။
ေနာက္ဥပေဒျပဌာန္းမယ္၊ ျပဌာန္းမယ့္ ေကာ္မရွင္က လာဘ္စားတဲ့လူေတြခ်ည္းပဲ
အေရးယူရမယ္ မဟုတ္ဘူးဗ်၊ လာဘ္ေပးတဲ့လူကိုလည္း အေရးယူရမယ္။ မင္းလည္း ေပးရင္
အေရးယူခံရမယ္၊ မင္းလည္း ယူရင္ အေရးယူခံရမယ္၊ အဲဒါ က်ေနာ့္ Concept
ကိုေျပာတာ။ ေသးသိမ္သြားေအာင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျဖည္းျဖည္း ျဖည္းျဖည္း
လုပ္ပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ ထင္တယ္ အစိုးရ ႏွစ္ဆက္ေလာက္မွ ေပ်ာက္မွဗ်
ဒီကိစၥက။
ေမး ။ ။ FDI Law ကေရာ အခုဆိုရင္ Investor ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ
ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြလုပ္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ ဆြဲေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔
ထင္ပါသလဲခင္ဗ်။
ေျဖ ။ ။ အစတုန္းကေတာ့ ဆြဲထားတယ္ဗ်ာ၊ သူတို႔ေဆြးေႏြးၾကတယ္၊ အခုေတာ့
မူလအတိုင္းေပါ့။ အေကာင္းဆုံး ေဆြးေႏြး ထားၾကတယ္လို႔ က်ေနာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။
က်ေနာ္ကေတာ့ MIC ဥကၠ႒ အေနနဲ႔ Law က က်ေနာ့္ေခါင္းေပၚမွာ။ က်ေနာ္က Law ကို
Implement (အေကာင္အထည္ေဖာ္) လုပ္ရမယ္။ အေကာင္းဆံုးဖိတ္ေခၚ ၿပံဳးရႊင္ၿပီး
လြယ္လြယ္ကူကူ လုပ္ႏိုင္တာက က်ေနာ့အပိုင္း၊ Urgent လုပ္လို႔ မရဘူး။ Law
ေကာင္းရင္ က်ေနာ္အတြက္ ေကာင္းေကာင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္၊ Law ည့ံရင္
က်ေနာ့အတြက္ ကန္႔သက္ခ်က္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတာ့ က်ေနာ္ေတြ႔ရတယ္။
ဒီ့မတိုင္ခင္ ဒီ Law ျပႆနာေလး မေဆြးေႏြးခင္က ေန႔စဥ္ က်ေနာ့ဆီ
လာတဲ့လူေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္ဗ်၊ က်ေနာ္ထင္တယ္ ဂ်ပန္လူမ်ဳိးဆိုရင္
က်ေနာ့ဆီလာတာ ၃၀၀ ေက်ာ္မယ္၊ အားလုံး စုစုေပါင္း ရင္ ၅၀၀၊ ၆၀၀၊ ၇၀၀ ရွိမယ္။
အခုေတာ့ က်ေနာ္နဲ႔ လာေဆြးေႏြးတဲ့လူ အေရအတြက္အားျဖင့္ နည္းသြားတာကို
ေတြ႔ရတယ္။ အခုေတာ့ က်ေနာ္လုပ္တဲ့ တႏွစ္အတြင္းမွာ အၾကမ္းအားျဖင့္
ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီ ၃၆ ခုေလာက္ လာလုပ္ထားၿပီ၊ ျမန္မာ ကုမၸဏီက ၅၀ ေက်ာ္ေလာက္
ျဖစ္မယ္ဗ်ာ၊ (ေဒၚလာ) ၅.၁ ဘီလီယံေလာက္ေတာ့ FDI လာထားတယ္ေပါ့၊ ဒါလည္း
တကယ္ေတာ့ Small amount ဗ်၊ ခ်ီေဗြေရအားလွ်ပ္စစ္ႀကီး တခုပါလို႔မ်ားေနတာ။
အဲတာက ၄ ဘီလီယံေလာက္ျဖစ္ေတာ့ က်န္တာက ၁ ဘီလီယံေက်ာ္ေလာက္ပဲ ႏိုင္ငံျခား
Investor ဝင္ေသးတယ္။
ေမး ။ ။ ဒါေၾကာင့္ တိုင္းျပည္မွာ ဆင္းရဲနဲ႔ ခ်မ္းသာ
အရမ္းကြာျခားမႈရွိတယ္၊ Middle class (လူလတ္တန္းစား) ေပ်ာက္သြားတာ
ၾကာၿပီဆိုၿပီးေတာ့ ေရးခဲ့ၾကတယ္ေလ၊ Middle class က တိုင္းျပည္တျပည္ရဲ႕
Economy ရဲ႕ Backbone (ေက်ာ႐ိုး) ျဖစ္ေနတာကိုး။ Job creation ေတြ၊ Middle
class ေတြ ျပန္ေပၚဖို႔ ကိစၥက်ေတာ့ ေရရွည္ဘယ္လို အစီအစဥ္ရွိပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ေျပာရတယ္ ကိုေအာင္ေဇာ္ရ၊ FDI Law မွာ ၅
သန္းေတာ့ မလုပ္ပါနဲ႔ အတင္းေျပာလို႔ ေပ်ာက္သြားတာ။ အရင္က
က်ေနာ့္ဆီလာတဲ့လူေတြက ၁ သိန္း၊ ၃ သိန္း၊ ၁ သန္း၊ ၂ သန္း အမ်ားဆံုး၊
အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြ၊ ဒါေလးေတြ ဘယ္လိုလုပ္လာမလဲ။ ေတာင္းပန္လြန္းလို႔
အခုေတာ့ ေကာင္းမယ္လို႔ထင္တာပဲ၊ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ ကန္႔သတ္ထားတာ မရွိေတာ့
ေသးေသးေလး SME ေပမယ့္လည္း သူက ေဒၚလာ ၅ ေသာင္းေလာက္ လာဝင္ၿပီး စက္ကေလး
ထည့္လိုက္တယ္ ဆိုရင္ပဲ အလုပ္ျဖစ္သြားတာေပါ့၊ ဒါေလးေတြ
က်ေနာ္နည္းနည္းေျပာေတာ့ အဆင္ေတာ့ေျပလာတယ္ ထင္ရပါတယ္။
ေမး ။ ။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေက်ာ႐ုိးေနာက္ခံတခုျဖစ္တဲ့ SME က ဒီမွာေတာ္ေတာ္ အားနည္းတယ္။ အဲဒီကိစၥ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတာ ေျပာပါဦး။
ေျဖ ။ ။ ဟုတ္တယ္၊ က်ေနာ္တို႔ အခုသြားေနတာ ဂ်ာမနီကိုၾကည့္တယ္။
က်ေနာ့္ကို တျခားႏိုင္ငံေတြက ေမးပါတယ္၊ ခင္ဗ်ားက ဘယ္ႏိုင္ငံကို
ပုံတူယူမွာလဲဆိုၿပီးေတာ့ စသျဖင့္ ေမးပါတယ္။ က်ေနာ္က ဂ်ာမနီ SME ကို
ႀကိဳက္တယ္။ ဂ်ာမနီက ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က SME ေတြနဲ႔ပဲ ႀကီးက်ယ္တာ၊
ဂ်ပန္တို႔ ကိုရီးယားတို႔မွာလည္း SME ေတြပါ၊ ကိုရီးယားကေတာ့ နည္းနည္း Heavy
Industry (စက္မႈလုပ္ငန္းႀကီး) ေတြ ပါတာေပါ့။
က်ေနာ္တို႔က Heavy Industry ေတြ မလုပ္ႏိုင္ဘူး၊ မီးလည္းမရွိဘူး၊
လူလည္းမရွိဘူး၊ ေစ်းကြက္လည္းမရွိဘူး၊ ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ SME
အရမ္းအားေပးပါတယ္၊ SME ေတြလုပ္ၾကပါဆိုၿပီး က်ေနာ္က SME Center ဖြင့္တယ္။
SME နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံျခားက အကူအညီေတြ ေတာင္းတယ္။ SME သင္တန္းေတြ
ဖြင့္တယ္။ UMFCCI (ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ
လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း) မွာလည္း SME သင္တန္းေတြဖြင့္ၿပီး လုပ္တယ္။
စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနေအာက္က ဘဏ္ကိုလည္း SME ဘဏ္ ေျပာင္းထားတယ္။
SME အတြက္ သမၼတဆီ က်ေနာ့လည္း လယ္ယာ အမေတာ္ေၾကးေလး လုပ္စမ္းပါဦး ဆိုေတာ့
သူက ၅ ဘီလီယံက်ပ္ ေပးတယ္၊ ဒါနဲ႔လည္း မလံုေလာက္ေသးပါဘူး။ SME အခက္ခဲေတြ
အမ်ားႀကီး ရွိေတာ့ က်ေနာ္က ေနာ္ေဝးက အဖြဲ႔တဖြဲ႔နဲ႔ ေပါင္းထားတယ္။
ဒီအဖြဲ႔လာရင္ေတာ့ SME ေတာ္ေတာ္ေလး အသက္ရႈေခ်ာင္သြားမယ္။ ထို႔အတူပဲ
အေမရိကားနဲ႔ ဂ်ပန္က SME အဖြဲ႔ေတြကလည္း ကူညီမယ္။ ဒါေလးေတြ ေရာက္လာရင္ SME
အတြက္ ေခ်းေငြေလးေတြ ရလာမွာေပါ့။
ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ဆိုလိုခ်င္တာက နည္းပညာက လိုတယ္ဗ်။ ဒါေၾကာင့္မို႔ FDI Law
ကို SME ရွင္သန္ေအာင္ လုပ္ေပးပါ၊ ရွင္သန္ေအာင္လုပ္ေပးပါဆိုၿပီး
အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ မတိုင္ခင္မွာ Work Shop ေတြလုပ္၊ ျပည္သူကလည္း
အေတာ္ေျပာေတာ့ ခုေတာ့ SME အသက္ရႈေပါက္ရလာၿပီလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။
ေမး ။ ။ ျပည္သူေတြကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ စီးပြားေရးအရ
ညည္းေနၾကတာကိုေတြ႔ရတယ္၊ SME လုပ္ေနၾကတဲ့ စီးပြားေရး သမားေတြဆိုရင္လည္း
ညည္းေနၾကတာေတြ႔ရတယ္။
ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္ထင္တယ္၊ ေနာ္ေဝက ျမန္ႏိုင္တယ္ဗ် အလုပ္လုပ္ရတာေလ၊
က်ေနာ္ကိုယ္ႏိႈက္ကလည္း ေနာ္ေဝေရာက္ခဲ့တာကိုး။ သူတို႔ေရာက္လာၿပီး ေနာက္တလ
ႏွစ္လေလာက္ဆိုရင္ က်ေနာ္သူတို႔ကို ေခ်းေငြေတြေပးႏိုင္ရင္ သူတို႔ေတာ္ေတာ္ကို
ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္စြမ္းရွိလာမွာပါ။
ဒါေပမယ့္ ပိုက္ဆံတခုတည္း မၿပီးေသးဘူးဗ်၊ သူတို႔ (ျပည္တြင္း
လုပ္ငန္းရွင္မ်ား) က မျမင္လို႔၊ SME အတြက္ နည္းပညာ လိုတယ္ဗ်၊ မလာနဲ႔
မလာန႔ဲဆိုၿပီး မရဘူး။ ကိုေအာင္ေဇာ္တို႔လည္း ျပည္ပက ႏိုင္ငံတကာ ေရာက္ေနတာပဲ၊
လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ျခင္း အတူတူေတာင္ ႏိုင္ငံျခားအေတြ႔အႀကံဳရွိတဲ့
လက္ဘက္ရည္ဆိုင္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔လုပ္တာနဲ႔ မတူဘူး၊ မုန္႔ဟင္းခါးဆိုင္ေတာင္
မတူဘူး၊ ပုဂံေဆးတာေတာင္ မတူဘူး၊ ေခါက္ဆြဲဆိုင္ေတာင္ မတူဘူး၊ နည္းပညာနဲ႔
Management ေပါ့ေနာ္၊ သူတို႔ဆီက နည္းပညာရမွ က်ေနာ္တို႔က အလုပ္ျဖစ္မွာဗ်။
ဒါေလးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ စလုပ္ေနပါတယ္။
က်ေနာ္တို႔က SME နဲ႔ပဲ ျမွင့္တင္မွာပဲ၊ ခင္ဗ်ားတို႔လည္း သိတာပဲ။ ဒီမွာက
လူ မီးလင္းဖို႔ေတာင္ အႏိုင္ႏိုင္၊ ခင္ဗ်ား ဘယ္လိုလုပ္သြားၿပီးေတာ့
က်န္တဲ့ဟာလုပ္မလဲ။ ဟိုတေလာက ကုမၸဏီတခုက ေျပာတယ္၊ သူတို႔က အာလူးေတြ
စိုက္္မွာဗ်၊ သူတို႔က အာလူးေၾကာ္ေတြလုပ္တာ တကမာၻလံုး၊ အဲဒါမ်ဳိးက်ေတာ့
သူတို႔က လာေပါင္းမွျဖစ္တာဗ်။ စိုက္ပ်ဳိးေရးမလာနဲ႔ဆိုၿပီး မ်က္စိမွိတ္
ေျပာလို႔မရဘူး၊ သူတို႔က အေစ့ေတြ၊ မ်ဳိးေတြေပးမယ္၊ အရင္းအႏွီးေတြ
ေပးမယ္ဆိုရင္ အာလူးေတြ အမ်ားႀကီးစိုက္၊ အဲဒီ အာလူးေတြက Market ရွိလာမယ္။
က်ေနာ္တို႔မွာက အာလူးစိုက္တယ္၊ Market မရွိဘူး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစိုက္တယ္
ပုတ္သြားေရာ၊ နာနတ္သီးေတြထြက္တယ္ ပုတ္သြားေရာ။ ဟိုလူနဲ႔ေပါင္းမွရမယ္ဆိုေတာ့
ေျပာလို႔လည္း အလုပ္က မျဖစ္ေသးဘူးဗ်။
ေမး ။ ။ အခုထြက္လာမယ့္ ရင္းႏွီးျမွုဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒက ျမန္မာႏိုင္ငံသား
အလုပ္သမားေတြအတြက္ အက်ဳိးအျမတ္ေတြ ပိုေကာင္းလာႏိုင္လား။ ဒီဥပေဒေၾကာင့္
ျမန္မာႏိုင္ငံသား ရင္းႏွီးျမွုဳပ္ႏွံမႈေတြကိုေရာ ထိခိုက္မႈရွိႏိုင္လား။
ေျဖ ။ ။ အတားအဆီးျဖစ္ေနတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တယ္ဆိုေတာ့
ပိုေကာင္းလာမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္၊ သို႔ေသာ္လည္းပဲ လုပ္ၾကည့္ရမွာေပါ့၊
ျမန္မာလုပ္ငန္းရွင္ေတြ အတြက္က်ေတာ့ က်ေနာ့ဘက္ကေန ေျပာရရင္ေတာ့
သိပ္ထိခိုက္လိမ့္မယ္လို႔ မထင္ဘူး၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကိုေအာင္ေဇာ္က
က်ေနာ့ အတန္းေရာက္လာၿပီး စာပိုေတာ္တယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္က စာပိုက်က္မွာပဲ၊
က်ေနာ္က ဒီလိုသမား။
ခုန က်ေနာ္ေျပာခဲ့သလိုပဲ ေနာ္ေဝတို႔၊ ဂ်ာမန္တို႔၊ အေမရိကန္တို႔က
က်ေနာ့္အဖြဲ႔ေတြ ေရာက္လာရင္ သူတို႔ကို က်ေနာ္က ၁.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္နဲ႔
က်ေနာ္ SME ေတြေပးမယ္၊ နည္းပညာကို ဖိတ္ေခၚရမွာပဲ။ ႀကိဳးစားရမွာပဲ။
ခ်င္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံျခားမွာ ေနဖူးတာပဲ၊ က်ေနာ္လည္း UK မွာ ေနဖူးတာပဲ၊
ခင္ဗ်ားႀကိဳးစားမွ အလုပ္ရမွာေလ၊ ခင္ဗ်ား မီဒီယာလုပ္တယ္ ကိုေအာင္ေဇာ္၊
ခင္ဗ်ား Quality မရွိရင္ ခင္ဗ်ားၾကာၾကာမခံဘူး၊ ခင္ဗ်ားေအာက္က တပည့္ေတြကလည္း
ႀကိဳးစားမွ အလုပ္လုပ္မွရမွာ။ က်ေနာ္တို႔က အ႐ုိးစြဲေနတာက ၿပိဳင္ရမွာ
သိပ္ေၾကာက္တာ။ မရဘူး ၿပိဳင္ရမယ္။ ၿပိဳင္မယ့္ Condition ေတြ
က်ေနာ္ဖန္တီးေပးမယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ေငြေခ်းေပးမယ္။ နည္းပညာကို ခင္ဗ်ားဖိတ္ေခၚ။
ခင္ဗ်ားကို က်ေနာ္ ဘက္လိုက္တယ္ဆိုတာ ရင္ထဲမွာပဲ ဘက္လိုက္လို႔ရမယ္၊
နည္းပညာရမယ္၊ သူတို႔ စီးကရက္လာထုတ္၊ ကိုယ္လည္းထုတ္မယ္။ ဘီယာလာထုတ္၊
ကိုယ္လည္းထုတ္မယ္။ အခ်ဳိရည္ထုတ္။ ကိုယ္လည္းထုတ္မယ္။ ကိုယ့္ Market
နဲ႔ကိုယ္၊ သို႔မဟုတ္ သူနဲ႔ ေပါင္းလိုက္မယ္။ သို႔မဟုတ္ သူက
ထုတ္ပဲထုတ္တတ္တယ္၊ ကိုယ္ကေရာင္းမယ္။ ဒီအပိုင္း ဝင္လိုက္ေပါ့၊ သူတို႔
ျမန္မာျပည္မွာ အၾကာႀကီးမေနဘူး ျပန္သြားမွာ၊ ဒါေတြထားခဲ့မွာ။ ခင္ဗ်ား ဒု
စက္ရုံမႉး လုပ္လိုက္၊ ခင္ဗ်ား အလုပ္ေကာင္းရင္ သူက ခင္ဗ်ားကိုလႊဲသြားမွာ။
ေမး ။ ။ တခ်ဳိ႕ ေၾကးနီစီမံကိန္းလို ဟာမ်ဳိးေတြ၊ MOGE
(ျမန္မာ့ေရနံႏွင့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔လုပ္ငန္း) ကိစၥေတြ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ
မရွိဘူးဆိုၿပီး ေတာ္ေတာ္ေဝဖန္ခံေနရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းဆိုရင္ဒါေတြက
ဘယ္လိုျဖစ္လာဖို႔ရွိလဲ။
ေျဖ ။ ။ အဆင္ေျပလာမွာေပါ့၊ က်ေနာ္စလုပ္တာ ဒီအလုပ္ကို။ အခုေတာ့
စတဲ့အဆင့္၊ ဒီ Process က တႏွစ္ေလာက္ေတာ့ ၾကာႏိုင္တယ္၊ သူတို႔ဆီက
လာၾကည့္ရမယ္၊ Third-party က ၾကည့္ရမယ္၊ Data ေတြ ျပႏိုင္ရမယ္၊
ဒါမ်ဳိးေတြေပါ့။ ေနာ္ေဝအစိုးရကလည္း ဒီအတြက္ ေထာက္ပံ့ေငြ က်ေနာ့ကိုေပးမယ္၊
ဒီအတြက္ ၿဗိတိသွ်ကလည္းေပးမယ္၊ US Government ကလည္း ဒါလုပ္တယ္ဆို က်ေနာ့ကို
အားေပးမယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီအသင္းဝင္ဖို႔အတြက္ ပိုက္ဆံက ျပႆနာ မဟုတ္ဘူး၊ ဒါေပမယ့္
အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔က အခုေတာ့ နည္းနည္း သေဘာေပါက္လာၾကၿပီ။ က်ေနာ္လည္း
သမၼတႀကီးဆီ တင္ျပထားတယ္။
ေမး ။ ။ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံက စင္ကာပူလိုလည္း မဟုတ္ဘူး၊
မေလးရွားလိုလည္း မဟုတ္ဘူးဆိုေတာ့ Human skill, Human resource
ကိစၥေတြမွာက်ေတာ့ ဘယ္လိုမ်ဳိးေတြလုပ္ဖို႔ရွိလဲ။
ေျဖ ။ ။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ Vocational Training (သက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း
ေလ့က်င့္ေပးမႈ) ေတြ လိုတာကိုး။ Skill Worker (ကြ်မ္းက်င္ လုပ္သား) ေပါ့။
အစတုန္းက အစိုးရကလုပ္တာကိုး။ အရင္ က်ေနာ့ဝန္ႀကီးဌာနက Vocational Training ၆
ခုရွိတယ္။ ဒါေလးနဲ႔လည္း ဘယ္လံုေလာက္မလဲ။ ဒါနဲ႔ က်နာ္ သမၼတႀကီးဆီ တင္ျပတယ္၊
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း Vocational Training ကို ေဇာင္းေပးထားတယ္။
သူမ်ားႏိုင္ငံေတြကို က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာေတာ့လည္း ကိုေအာင္ေဇာ္
သိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ေပါင္မုန္႔ဖုတ္လည္း သင္တန္းရွိတယ္၊ ဆံပင္ညွပ္လည္း သတင္တန္း
ရွိတယ္၊ အႏွိပ္လည္း သင္တန္းရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ Vocational Training
လက္မွတ္ရေတာ့ ထမင္းစားလို႔ရတာေပါ့။
အိႏၵိယအစိုးရရဲ႕ ဗဟိုစီမံကိန္း ဥကၠ႒ မန္မိုဟန္ဆင္းရဲ႕ေအာက္က
က်နာ္နဲ႔လာေတြ႔တယ္။ မင္း Vocational Training ေတြလုပ္၊ တို႔အႏၵိယမွာလည္း
အားေပးတယ္။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္က သမၼတႀကီးကို သတင္းပို႔ေတာ့ သမၼတႀကီးက Private
Centre Vocational Training ေတြ ခြင့္ျပဳလိုက္ေတာ့ က်ေနာ္က
အလုပ္သမားဝန္ႀကီးနဲ႔ညွိၿပီး သတင္းစာေတြထဲလည္း ထည့္လိုက္တယ္။ လုပ္ၾက၊
မည္သူမဆို Vocational Training ကို Private ဖြင့္လိုက္ၿပီ၊
သင္တန္းဆင္းလက္မွတ္ က်ရင္ေတာ့ စနစ္က်လား၊ မက်လား၊ အလုပ္သမားဝန္ႀကီး
ဌာနကၾကည့္မယ္။ အားလံုး အလုပ္ရဖို႔အတြက္ Certificate ရွိလာတာေပါ့၊
မဟုတ္ရင္ေတာ့ ဘာလုပ္ရမွန္းလည္း မသိဘူးေပါ့။ Skill Worker ေတြလည္းထြက္လာမယ္၊
စနစ္တက်ျဖစ္လာမယ္။
တခ်ိဳ႕ ဂ်ပန္တို႔၊ ဘာတို႔ အျခားႏိုင္ငံက ေျပာတယ္ က်ေနာ့ကို ဆူရွီေတြ
လာဖြင့္မယ္ ေျပာတယ္။ က်ေနာ္ေျပာတယ္၊ ခနေနပါဦးဗ်ာ ခင္ဗ်ားတို႔ အလုပ္
ေလး-ငါးေယာက္ေလာက္ မလာပါနဲ႔ဦး၊ အလုပ္ လူ ၁ ေထာင္ ေလာက္ ရမယ့္ဟာမ်ဳိး
လာစမ္းပါ။ လူတေသာင္း အလုပ္ရမလား ခ်က္ခ်င္းလုပ္ခ်င္တယ္၊ ခင္ဗ်ားတို႔ ခနေနဦး
တားထားရတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ ခ်စ္သလို က်ေနာ္လည္း တိုင္းျပည္ကို ခ်စ္တာပဲဗ်၊
က်ေနာ္ MIC ဥကၠ႒ လုပ္ေနၿပီး လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ရင္ က်ေနာ္
သမိုင္းတရားခံျဖစ္သြားမွာေပါ့၊ က်ေနာ္အဲလိုမ်ဳိး မလုပ္ဘူး။
ေမး ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက Infrastructure ကိစၥတို႔၊ Banking System
တို႔ကို အျပင္ကလူေတြက ၾကည့္ၿပီး ဝိုင္းညည္းၾကတာေပါ့ေနာ္၊ အန္ကယ္ကလည္း ခုန
မီးကိစၥကို ခဏခဏထည့္ေျပာတာလည္း သတိထားမိတယ္၊ ဆိုေတာ့ အဲဒီိဟာေတြကို
ဘာေၾကာင့္ မေက်ာ္ျဖတ္ ႏိုင္ရတာလဲ၊ ဘယ္လို အဟန္႔အတားေတြ ရွိေနလို႔လဲ။
ေျဖ ။ ။ လွ်ပ္စစ္မီးကိစၥကေတာ့ သိပ္မၾကာဘူး ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္လိမ့္မယ္၊
ဒီလာမယ့္ ေႏြရာသီကာလမွာ။ အစတုန္းက က်နာ္တုိ႔က Hydro Power ကိုပဲ
ဦးစားေပးလိုက္တာကိုး။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဆိုေတာ့ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္ရင္
ေရလည္းမရဘူး၊ မီးလည္း မရဘူး။ အခုက်ေနာ္တို႔က Policy ေျပာင္းလိုက္တယ္ေလ၊
ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္းက Gas, Coal (ေက်ာက္မီးေသြး) အဓိက၊ ေျမာက္ပိုင္းက
Hydro Power အဓိက၊ ဒီလို က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၿပီး စြမ္းအင္ေပးတဲ့ Policy
ေျပာင္းလိုက္တယ္။ လွ်ပ္စစ္က က်ေနာ္တို႔ ယိုးဒယားကို ေရာင္းလိုက္တဲ့
အထဲကလည္း ျပန္ဝယ္မယ္၊ ဒီလိုေျပာင္းလိုက္ေတာ့ မီးရဖို႔လည္း နီးစပ္တယ္၊
မီးအမ်ားႀကီး ရမယ္မရဘူးဆိုတာ မေသခ်ာဘူး။ SME ကေတာ့ မီးသံုးတာနည္းတာေပါ့။
သံမဏိစက္႐ုံႀကီးဆိုရင္ေတာ့ မီးအရမ္းသံုးတာကိုး၊ ဒါေၾကာင့္ အဲဒိီအပိုင္း
ခဏေနဦးဆိုၿပီး ဒါမ်ဳိးသြားတာ။
Banking System နဲ႔ပတ္သက္လို႔က ကိုေအာင္ေဇာ္ ေျပာသလို သူတို႔လည္း
ညည္းတြားပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႔လည္း လုပ္ေနတာ တႏွစ္ေလာက္ရွိၿပီ။ ဒီေကာင္က
ဘယ္ဟာနဲ႔ သြားပတ္သက္သလဲဆိုေတာ့ အေမရိကန္ Sanction နဲ႔သြားၿပီး ပတ္သက္တယ္။
ပတ္သက္ေတာ့ အေမရိကန္မွာ က်ေနာ့မိတ္ေဆြေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ဗ်ာ၊
ေဂ်ာ့ဂ်္ဆိုေရာ့တို႔ ရွိသလို ဂၽြန္မက္ကိန္းတို႔လို၊ ဂ်ဳိဇက္ယြန္းတို႔လို၊
သူတို႔ေတြကို Request လုပ္ထားတယ္၊ က်ေနာ့ကို ဒါေလးေလွ်ာ့ေပးပါ၊ က်န္တာေတြ
မေလွ်ာ့ရင္ေနပါဗ်ာ Financial sector ေလးေတာ့ ေလွ်ာ့ေပးစမ္းပါဆိုေတာ့၊
သူတို႔ႀကိဳးစားတုန္း ေလွ်ာ့လာေတာ့မွ သူတို႔အဖြဲ႔ေတြ လာၿပီး အခုမွ
က်ေနာ္တို႔ Visa ကတ္ေတြဘာေတြ စလုပ္ရမွာ၊ အခုမွ Banking ကို သူတို႔ဝင္လာတာ။
ဝင္လာေတာ့ မၾကာဘူး၊ က်ေနာ္တို႔ Banking ပံုစံေျပာင္းမယ္၊ ေနာက္ Visa
ကတ္ေတြ ဘာေတြ က်ေနာ္တို႔ စလုပ္မယ္၊ ၿပီးေတာ့ လူေတြအားလံုးကို Bank transfer
လုပ္လို႔ရေအာင္လုပ္မယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ Visa ကဝင္လာရင္ က်ေနာ္တို႔က Mobile
Banking ေတြလုပ္မယ္၊ ဆိုေတာ့ အေတာ္ အဆင္ေျပလာမယ္။
က်ေနာ္က သူတို႔ကို ေျပာပါတယ္၊ က်ေနာ္အေမရိကားလို ခနေနဦးဗ်ာ၊
ယိုးဒယားေလာက္ေတာ့ က်ေနာ့္ကို ဝိုင္းကူစမ္းပါ၊ ယိုးဒယား Banking System
ေလာက္ေတာ့ က်ေနာ္လုပ္ခ်င္တယ္။ ႏိုင္ငံျခားသြား က်ေနာ္ ပိုက္ဆံ သံုးလို႔မရ၊
သူငယ္ခ်င္းေတြေခၚၿပီး က်ေနာ္ပိုက္ဆံေတြေခ်းရ။ သူတို႔ကလည္း က်ေနာ့္ဆီလာရင္
ပိုက္္ဆံသံုးလို႔မရ။ Tourist ေတြက က်ေနာ္တို႔ဆီလာရင္
ပိုက္ဆံထုပ္ႀကီးနဲ႔မပါလာ၊ သူတို႔လည္း သံုးလို႔မရ။ ဒါေတြ သူတို႔နားလည္ေရာ
အခုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ နည္းနည္းစလုပ္ေတာ့မယ္။ ဒါေတာင္ အေမရိကန္ကို
ေတာ္ေတာ္ေတာင္းပန္ရတာ၊ ဆိုေတာ့ အဆင္ေျပလာမယ္၊ ကိုေအာင္ေဇာ္
အဲဒီအပိုင္းကေတာ့ ေနာက္ ၃ လနဲ႔ ၆ လအတြင္းမွာ အဆင္ေျပလာမယ္။
ေမး ။ ။ ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ကိစၥက ဘယ္လို အစီအစဥ္ေတြရွိလဲ။
ျမန္မာႏိုင္ငံက သဘာဝေတာေတာင္ အရေရာ၊ ယဥ္ေက်းမႈအရေရာေပါ့ ထိုင္းထက္ေတာင္မွ
လွတယ္၊ လည္စရာပတ္စရာေတြကလည္း အမ်ားႀကီးဆိုေတာ့ ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္နဲ႔တင္
ျမန္မာျပည္ဝင္ေငြက အမ်ားႀကီးရွာလို႔ရတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဘယ္လို
စီမံခ်က္ေတြရွိလဲ။
ေျဖ ။ ။ ကိုေအာင္ေဇာ္ေျပာတာ မွန္တယ္။ ကမာၻလွည့္ခရီးသည္အတြက္
ေနာ္ေဝအစိုးရက စီမံခ်က္တခု လုပ္ေပးမယ္၊ ဒါလည္း တပိုင္းေပါ့။ ေနာက္တခုက
ခင္ဗ်ားတို႔သိပါတယ္၊ ပထမဆံုး ဗီဇာဗ်၊ ဗီဇာရေတာ့ ေလယာဥ္ပ်ံက ခက္ေနျပန္ေရာ။
ေနာက္ ေလယာဥ္ပ်ံကြင္းက ခက္ေနျပန္ေရာဗ်။ ေနာက္ ၂ ႏွစ္ဆိုရင္
ရန္ကုန္ေလယာဥ္ပ်ံကြင္းက Sorry ပဲ၊ ေလယာဥ္ပ်ံ ၄ စင္း တၿပိဳင္တည္း
ေရာက္လို႔ကေတာ့ ေလဆိပ္မွာတင္ တန္းစီရမွာ၂ နာရီပဲ။ ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔က
မႏၲေလးနားက တံတားဦး ေလဆိပ္ရွိတယ္၊ အဲဒါကို International Airport
ျဖစ္ေအာင္ အျမန္ေျပာင္းမယ္။ ေျပာင္းတဲ့အခါက်ေတာ့ Infrastructure update
လုပ္မယ္ဆိုေတာ့ ဂ်ပန္နဲ႔ေပါင္းလုပ္မယ္။ ၿပီးရင္ က်ေနာ္တို႔က ပဲခူး
ဟံသာဝတီေလဆိပ္ကို လာမယ့္ ၃ ႏွစ္အတြင္းမွာ ေဆာက္မယ္၊ တင္ဒါေတြဘာေတြ ေခၚၿပီး
က်ေနာ္တို႔ စလုပ္မယ္ဆိုေတာ့ ဂ်ပန္မွာဆိုရင္ Narita နဲ႔ Haneda ေလဆိပ္ ၂
ခုလို သြားျဖစ္မွာေပါ့။
ေနာက္ရန္ကုန္မွာ Hotel ေတြကလည္း ခင္ဗ်ား သိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ႀကံဳၿပီဆိုၿပီး
ပိုက္ဆံ (ေဒၚလာ) ၃-၄ ရာ ေတာင္းခ်င္တာ။ အဲဒါေျပာရတာေပါ့၊ ဟာ …
မင္းတို႔ကလည္း ကိုယ့္ဟာမွ မေကာင္းတာ ၃၀၀ ေတာင္းရင္ ၃၀၀
နဲ႔တန္ေအာင္လုပ္လို႔။ အဲဒါနဲ႔ တခါ ဦးတင့္ဆန္း (ယခင္ ဟိုတယ္ႏွင့္
ခရီးသြားလာေရးဝန္ႀကီးဌာန ဝန္ႀကီး) က တခါ သြားရွင္းရျပန္ေရာ။ ဒီလိုနဲ႔
အၿမီးနင္း ေခါင္းနင္းနဲ႔ က်ေနာ္တို႔လည္း Move လုပ္ေနရတာ။ ဒါေတာင္မွ
က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ Policy ေတြက ေအာက္ေျခ ဝန္ထမ္းေတြဆီ မေရာက္ေသးတာ အမ်ားႀကီး။ ၅
နာရီေလာက္ ေလယာဥ္ကြင္းမွာ ပံုေနလို႔ တိုင္စာေတြ တက္လာတာလည္း ရွိေသးတယ္။
အဲတာေတြ က်ေနာ္တို႔က ျဖည္ေနရတယ္ေလ။
ေမး ။ ။ တ႐ုတ္ျပည္ကေန ပို႔တဲ့ ခ်ယ္ရီဝက္စ္ဂြန္ ကားေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး
ကားမွာ Asbestos ဖုိင္ဘာဓာတ္ပစၥည္းေတြ အသံုးျပဳထားတာေတြ႔ရတယ္ဆိုၿပီး
စစ္ေဆးေတြ႔ရွိခဲ့တဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံက အစီးေရ ၂ ေသာင္းေက်ာ္
ျပန္ပို႔လိုက္တဲ့ သတင္းထြက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ ရန္ကုန္မွာလည္း
႐ုိက္ခတ္မႈေတြရွိလာတယ္။ ဒီကိစၥ ဘယ္လိုလုပ္ဖို႔ရွိလဲ။
ေျဖ ။ ။ မဟုတ္ပါဘူး၊ သူက အျခား Model ပါ။ က်ေနာ္တို႔ Model က
အညံ့ဆံုး Model ပါ။ က်ေနာ္တို႔က သူ႔ (ကုမၸဏီ) ကို ေမးတယ္၊ သူက ဒီ Model
မဟုတ္ဘူးတဲ့။ ဒါပဲက်ေနာ္တို႔က ေျဖႏိုင္မွာေပါ့။
ေမး ။ ။ အဲဒါကို ဒီ Model မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို ေသခ်ာေအာင္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးဖို႔ အစီအစဥ္မရွိဘူးလား။
ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္တို႔က တ႐ုတ္ဆီက ဝယ္ၿပီးဆင္တာကိုး။ သူတို႔တာဝန္ခံေလ၊
သူတို႔လာရွင္းေပါ့။ ျမန္မာအေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီကားက ေစ်းအသက္သာဆံုးျဖစ္ေနေတာ့
ကားေဟာင္းေရာင္းလိုက္တဲ့ လူေတြကလည္း ဒါေလးေတြဝယ္ၿပီး သံုးေနတာေပါ့ဗ်ာ။
က်ေနာ္လည္း သိပ္အေရးႀကီး ခြင္က်ယ္မလုပ္ခ်င္တာက ဆင္းရဲတဲ့လူေတြက ဒါေလးနဲ႔
တကၠစီေလး ေမာင္းၿပီးေတာ့ စားေနရတာ ဆိုေတာ့ေလ။ ။
ဧရာ၀တီ
