လူမ်ိဳးစုမ်ား အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေပးဖုိ႔ အေမရိကန္တုိက္တြန္း

လူမ်ိဳးစုမ်ား အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေပးဖုိ႔ အေမရိကန္တုိက္တြန္း 

by mmnewshub

Photo courtesy of The mission of the US, Geneva အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန လူဦးေရ၊ ဒုကၡသည္နဲ႕ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ားအေရး ဆိုင္ရာ ဒု-လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး Kelly Clements က ကုလသမဂၢရုံးခ်ဳပ္တြင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔က သတင္းေထာက္မ်ား၏အေမးကုိ ေျဖၾကားေနစဥ္။

RFA News, 10 October 2012  —-   ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံေတြမွာ ရွိေနၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ေခၚ မြတ္စလင္ ဘာသာ၀င္ လူမ်ိဳးစုေတြ ရဲ႕ ျပႆနာဟာ ေျဖရွင္းဖို႔ ခက္ခဲတယ္ဆိုတာ အသိအမွတ္ ျပဳထားေသာ္လည္း၊ သူတို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေပးၾကဖို႔ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရေတြကို အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက တိုက္တြန္း လိုက္ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ၀ါရွင္တန္ ဒီစီ အေျခစိုက္ Open Society Foundation နဲ႔ Refugees International တို႔ မေန႔က ပူးေပါင္းက်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန လူဦးေရ၊ ဒုကၡသည္နဲ႕ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ား ဆိုင္ရာ ဒု-လက္ေထာက္ အႀကီးအကဲ Mrs. Kelly Clements က ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။
ျပီးခဲ့တဲ့လက Mrs. Kelly Clements အပါအ၀င္ အေမရိကန္အစိုးရ အရာရွိ (၄) ဦးပါအဖြဲ႕ဟာ ျမန္မာ နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏို္င္ငံေတြကို သြားေရာက္ခဲ့ၾကျပီး၊ ရိုဟင္ဂ်ာ ေခၚ မြတ္စလင္ ဘာသာ၀င္ လူမ်ိဳးစုေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြကို သိရွိႏို္င္ဖို႔ ဆိုင္ရာအရာရွိေတြ၊ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကပါတယ္။
ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ရာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ သမိုင္းေၾကာင္းနဲ႕ပတ္သက္ျပီး တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနေၾကာင္း၊  ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ခိုင္မာတဲ့ အေထာက္အထားေတြရွိတယ္ ဆိုရင္  ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးေရးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး နည္းလမ္းတစ္ရပ္ အျဖစ္ စဥ္းစားဖို႔ မိမိတို႔ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုခဲ့ ေၾကာင္း  Mrs. Kelly Clements  က ေျပာပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ျပႆနာ ေျပျငိမ္းေရးအတြက္ တျခားကိစၥေတြလည္း အေရးႀကီးေၾကာင္း ေျပာဆိုပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ျငိမ္းခ်မ္းဖို႔အေရးမွာ စီးပြားေရးတိုးတက္ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ၊ ဆင္းရဲမႈ ပေပ်ာက္ေရး၊ ေဒသခံေတြရဲ႕ အေျခခံ အခြင့္အေရးေတြ ခိုင္မာမႈ စတာေတြရွိမွသာ ျဖစ္ေပၚႏိုင္မယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ဒါ့ျပင္ ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ႏို္င္ဖို႔ အတြက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို စြဲစြဲျမဲျမဲ ကူညီေထာက္ပံ့သြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း Mrs. Kelly Clements က ကတိျပဳ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ၀မ္းနည္းစရာ ေကာင္းတာကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ျပႆနာဟာ တစတစ ေျဖရွင္းရခက္လာေနတဲ့ အတြက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ႏွစ္ (၂၀) ေလာက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ Mrs. Kelly Clements  က ၀န္ခံေျပာဆို ခဲ့ပါတယ္။

ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔နဲ႔ SSA ေျမာက္ပုိင္းအဖြဲ႔ ေဆြးေႏြး

ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔နဲ႔ SSA ေျမာက္ပုိင္းအဖြဲ႔ ေဆြးေႏြး

by mmnewshub

Photo courtesy of Shanland SSPP/SSA ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ ေျမာက္ပုိင္း တပ္သားမ်ားကုိ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပုိင္း တပ္စခန္းတေနရာတြင္ ေတြ႔ရစဥ္။

RFA News, 10 October 2012  —-  ျမန္မာအစိုးရ နဲ႔ SSA ေျမာက္ပိုင္း တပ္မေတာ္ၾကား ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းနုိင္ဖို႔ အတြက္ အစိုးရ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ ၀န္ၾကီး ဦးေအာင္မင္း ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႔ နဲ႔ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (ေျမာက္ပုိင္း) တပ္ဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဒီကေန႔ လားရိႈးျမိဳ႕မွာ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးၾကေၾကာင္း သိရပါတယ္။

ဒီကေန႔ ေဆြးေႏြးပြဲဟာ ၄ နာရီေလာက္ ၾကာျမင့္ျပီး ႏွစ္ဘက္ ေဆြးေႏြးမႈေတြဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္ျပီး တုိးတက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္လို႔  ျငိမ္းခ်မ္းေရး အက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔က ဦးလွေမာင္ေရႊက အာရ္အက္ဖ္ေအကို ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာအစိုးရဘက္က ၀န္ၾကီးဦးေအာင္မင္း နဲ႔ အတူ  လုပ္ငန္းေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းေဇာ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း တုိင္းမွဴး နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု ဒု၀န္ၾကီးေတြ၊ တုိင္းေဒသၾကီး ၀န္ၾကီးေတြ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ဒီကေန႔ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ သေဘာတူညီမႈေတြ တစ္စံုတစ္ရာ ရခဲ့ေပမယ့္ ႏွစ္ဘက္  သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း မရွိေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ မနက္ျဖန္မွာလည္း  ျမန္မာအစိုးရ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အဖြဲ႔ နဲ႔ SSA ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (ေျမာက္ပုိင္း)  ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဆက္လက္ျပီး ေဆြးေႏြးဖို႔ ရွိေၾကာင္း သိရပါတယ္။

ေနာ္ခမ္းေနရာ၌ လက္က်န္တပည့္မ်ား အစားထိုးလႈပ္ရွားေန

ေနာ္ခမ္းေနရာ၌ လက္က်န္တပည့္မ်ား အစားထိုးလႈပ္ရွားေန

by mmnewshub

သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္သတင္းဌာန. ၁၀ရက္ေန႔ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၂  —-  သွ်မ္းျပည္ဘက္ျခမ္း ေရွြျတိဂံေဒအတြင္း မူးယစ္ရာဇာအမည္ရ စိုင္းေနာ္ခမ္း မရွိေသာ္လည္း လက္က်န္ တပည့္တပန္းတစုက လက္နက္ကိုင္လႈပ္ရွားေနေျကာင္း ေဒသခံမ်ားေျပာျပခ်က္အရသိရပါသည္။
“စိုင္းေနာ္ခမ္းရဲ့ တပည့္ေတြဘဲ၊ အခု က်ေနာ္တို့ ျကားသိရတာ အဖြဲ့နွစ္ဖြဲ့ရွိတယ္။ တဖြဲ့စီက လူအင္အား ၁၀ ေယာက္ေလာက္ပါဘဲ။ သူတို့လဲ ေျပာက္က်ားဝတ္စံု ဝတ္ထားတယ္” – ဟု မိုင္းဖုန္းေက်းရြာအုပ္စု ေဒသခံ စိုင္းယီနြဲ့ကေျပာပါသည္။
စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္းမွစ၍ ယေန့အထိ စိုင္းေနာ္ခမ္း၏ တပည့္တခ်ို့  လက္နက္ကိုင္ကာ တာခ်ီလိတ္ ခရိုင္ မိုင္းဖုန္း၊ ဝမ့္ဆမ္ဖူး ေက်းရြာအုပ္စုအတြင္းသြားလာလႈပ္ရွားေနေျကာင္း၊ စိုင္းေအာင္ျမတ္နွင့္အတူ အစိုးရထံ လက္နက္ခ် သြား သည့္  သူမ်ားအား ျပန္လည္ေခၚေဆာင္ရန္ ျကိုးစားေနေျကာင္း စိုင္းေအာင္ျမတ္ နွင့္ နီးစပ္သည့္အသိုင္းအဝိုင္းက ေျပာပါသည္။
“ ဒီတဖြဲ့  စေန တနဂင္ေၷြေန့တုန္းက ပါဆာ ေက်းရြာ အသြားလမ္းမွာ လာေစာင့္ေနတယ္။ ၈ ရက္ေန့ မနက္ ၂ နာရီေလာက္မွာ ဗမာတပ္နဲ့ ပစ္ျကေသးတယ္။ သိပ္ေတာ့မျကာပါဘူး။ အေသအက်စာရင္းလဲမသိဘူး” – ဟု အမည္ေဖၚလိုသည့္ မ်က္ျမင္တဦးက ေျပာပါသည္။
စိုင္းေနာ္ခမ္း ၏ တပည့္မ်ားဟု ယူဆရသည့္ အဆိုပါလက္နက္ကိုင္ထားေသာ သူမ်ားမွာ စိုင္းဆု၊ စိုင္းအြန္၊ စိုင္းတြီ၊ စိုင္းရြက္၊ စိုင္းေဆ၊ စိုင္းတြန္း၊ စိုင္းပန္ ေခၚ  ဗိုလ္ျမတို့ျဖစ္ျကေျကာင္း၊ အဆိုပါပုဂၢိုလ္မ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင့္ တျခားတဘက္ကမ္း၌ ေနထိုင္သူမ်ားလည္းျဖစ္ေျကာင္း နီးစပ္သူတဦးကေျပာပါသည္။
သီးျခားအတည္မျပုနိုင္ေသးသည့္သတင္းအရ အဆိုပါလက္နက္ကိုင္လူအုပ္စုသည္ သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္ ေတာင္ပိုင္းတပ္ဖြဲ့ဟုလူသိမ်ားသည့္ RCSS/SSA ၏ စစ္ဝတ္စံု နွင့္ဆင္တူေျကာင္း၊ တံဆိပ္မွာမူ ျဖုတ္နိုင္ တပ္နိုင္ေျကာင္း ျကားသိရပါသည္။
မူးယစ္ရာဇာအမည္ရ စိုင္းေနာ္ခမ္းသည္ ထိုင္း၊ ေလာဝ္၊ ျမန္မာ နွင့္ တရုတ္တို့က အလိုရွိေနေသာသူျဖစ္၏။ မဲေခါင္ျမစ္အတြင္း တရုတ္ ၁၃ ဦးသတ္ခံရမႈနွင့္ပတ္သက္ျပီး ဧျပီ ၂၅ ရက္ေန့က ေလာဝ္(လာအို) အစိုးရက ဖမ္းဆီးလိုက္၏။ ေမ  ၅ ရက္ေန့၌ တရုတ္အစိုးရထံ လွြဲအပ္ခဲ့၏။ စက္တဘၤ࿿ာ ၂၀-၂၁  ကူမင္း (ခြန္းမင္) တရားရံုး၌ ၂ ရက္ျကာ ရံုးတင္စစ္ေဆးခဲ့ျပီး အထူးခံုရံုးျဖင့္စီရင္ခ်က္ခ်မွတ္ရန္စစ္ေဆးသံုး သပ္လ်က္ရွိပါသည္။
သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္

ေဟာင္းနြမ္းနိုင္ငံျခားေငြ ေတြကို ပုဂၢလိကဘဏ္ေတြ ကေနလဲေပးဖို့ ဗဟိုဘဏ္ တိုက္တြန္း

ေဟာင္းနြမ္းနိုင္ငံျခားေငြ ေတြကို ပုဂၢလိကဘဏ္ေတြ ကေနလဲေပးဖို့ ဗဟိုဘဏ္ တိုက္တြန္း 

by mmnewshub

နိုင္ငံျခားေငြေဟာင္းေတြကို ပုဂၢလိက ဘဏ္ေတြမွာ လဲေပးေတာ့မယ္

BBC News, 11 October 2012  —-  ေဟာင္းနြမ္း နိုင္ငံျခားေငြ ေတြကို ပုဂၢလိက ဘဏ္ေတြ ကေန လဲလွယ္ ေပးဖို့ ဗဟိုဘဏ္က တိုက္တြန္း လိုက္ပါတယ္။
တရားဝင္ နိုင္ငံျခား ေငြလဲ ဌာန ေတြက အေမရိကန္ ေဒၚလာတို့လို နိုင္ငံျခားေငြ အေဟာင္း အနြမ္း ေတြကို မလဲေပးတဲ့ အတြက္ ေငြလဲလို သူေတြ အခက္အခဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဒါကို အလြယ္တကူ ျဖစ္ေအာင္ လဲေပးဖို့ အဂၤါေန့တုန္းက ဗဟိုဘဏ္နဲ့ ပုဂၢလိကဘဏ္ တာဝန္ရွိသူေတြ ေတြ့ဆံုပြဲမွာ ဗဟိုဘဏ္က တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။
နိုင္ငံတကာ နည္းတူ ေငြအေဟာင္း အနြမ္းေတြကို ေပါက္ေဈးထက္ အနည္းငယ္ ေလွ်ာ့ျပီး လဲလွယ္ ေပးသင့္တယ္လို့ ဗဟိုဘဏ္က တိုက္တြန္းတဲ့အေျကာင္း ဗဟိုဘဏ္ နိုင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္တဲ့ ဌာနက တာဝန္ရွိသူက ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။
အရင္က အေမရိကန္က စီးပြားေရး ပိတ္ဆို့ထားလို့ အေမရိကန္ ေဒၚလာကို နိုင္ငံျခားဘဏ္ ေတြမွာ ျပန္လဲဖို့ အခက္အခဲ ရွိတယ္။ ဒါေျကာင့္လည္း ေစာေစာပိုင္း တုန္းက အေမရိကန္ ေဒၚလာ အေဟာင္းအနြမ္း ေတြကို ဘဏ္ေတြက လက္မခံတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုအခါ ဗဟိုဘဏ္က တိုက္တြန္းတဲ့ အတြက္ ဗဟိုဘဏ္ ကိုယ္တိုင္ ကလည္း လက္ခံ ယူေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေျကာင့္ လက္ေတြ့ လုပ္ေဆာင္ဖို့ ျဖစ္နိုင္တယ္လို့ ကေမၻာဇဘဏ္ရဲ့ တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။ အေျကာင္းကေတာ့ ေမွာင္ခို ေဈးကြက္မွာလည္း နိုင္ငံျခားေငြ အေဟာင္းအနြမ္း ေတြကို ေဈးေလွ်ာ့ဝယ္ျပီး လဲလွယ္ ေနတာေျကာင့္ ဘဏ္ေတြ ကလည္း အဲဒီလို လုပ္နိုင္ မွာျဖစ္တယ္လို့ အဲဒီ တာဝန္ ရွိသူကေျပာ ပါတယ္။
တခါ အခု ရက္ပိုင္းေတြ အတြင္းမွာ အေမရိကန္ ေဒၚလာေဈး က်ေနျပီး ျမန္မာ က်ပ္ေငြက ပိုမာလာ ေနတာကို ေတြ့ရပါတယ္။
ဗဟိုဘဏ္ သတ္မွတ္ ေဈးနႈန္းအရ တစ္ေဒၚလာကို က်ပ္ ၈၈ဝ ေက်ာ္အထိ တက္သြားရာ ကေန အခုဆိုရင္ ၈၅၄ က်ပ္အထိ ျဖစ္သြားပါတယ္။
အာမခံ လုပ္ငန္း လိုင္စင္ အသစ္ေတြ ခ်ေပး လာတာနဲ့ ခရီးသြား လုပ္ငန္းေတြက ခရီးသြားေတြ မ်ားလာတာေျကာင့္ ေဒၚလာ ေရာင္းသူမ်ားျပီး ဝယ္သူ နည္းတဲ့ အတြက္ အခုလို ေဒၚလာေဈး က်တာျဖစ္ တယ္လို့ ကေမၻာဇ ဘဏ္ တာဝန္ရွိသူက ရွင္းျပသြား ပါတယ္။

လမ္းေဘးဆုိင္ အခ်ဥ္ရည္ အႏၱရာယ္မကင္း

လမ္းေဘးဆုိင္ အခ်ဥ္ရည္ အႏၱရာယ္မကင္း 

by mmnewshub

ဝက္သားတုတ္ထုိးဆုိင္မွာ ျမင္ေတြ႔ရေသာ အခ်ဥ္ရည္ဗူးမ်ား

VOA News, 10 October 2012  —-  လူအမ်ားစု က်န္းမာေရးအတြက္ လံုၿခံဳမႈ ရွိလာႏုိင္ဖို႔ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ တည္ေထာင္ထားတဲ့ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရးအသင္းကေန ေစ်းကြက္ ထဲမွာရွိေနတဲ့ အခ်ဥ္ရည္ေတြကို ဓာတ္ခြဲတဲ့အခါ ျပင္းထန္တဲ့ အက္စစ္ တမ်ိဳး ပါရွိေနတယ္ဆိုတာကို စစ္ေဆးေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္။
အဲဒီလို ေတြ႔ရွိခဲ့တာေၾကာင့္ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေပးေရး အသင္းကေန လူထု ပညာေပးမႈေတြ ကို ျပည္သူလူထု အတြက္ ထိေရာက္စြာ ပညာေပးႏို္င္ဖို႔ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း မွာ ထုတ္လုပ္သူေတြကို ဥပေဒအရ အေရးယူႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားသြားမယ္လို႔ ပါ၀င္လႈပ္ရွားသူေတြက ဆိုပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း အျပည့္အစံု ကိုေတာ့ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ သတင္းေထာက္ ကိုရဲေက်ာ္ေအာင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။
အစားေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္သူေတြ၊ ဥပေဒပညာရွင္ေတြ၊ ေရွ႕ေနေတြ၊ ဓာတုေဗဒ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ သူေတြက ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ ္၁၆ ရက္ေန႔က ျပည္တြင္း စားသံုးသူေတြကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ ဒီအသင္းကို ဖြဲ႔စည္း ခဲ့တာပါ။
စားသံုးသူ ကာကြယ္ေပးေရးအသင္းကေန စားသံုးသူေတြအတြက္ အစားအစာေတြကို ဦးစြာ စစ္ေဆး မွာ ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ အစားအေသာက္လုပ္ငန္းေတြကိုပါ စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ရွိတယ္လို႔ အသင္းရဲ႕ တာ၀န္ရွိသူ ေတြက ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုလာပါတယ္။
စာသံုးသူ ကာကြယ္ေပးေရးအသင္းရဲ႕ပထမလုပ္ေဆာင္ခ်က္အေနနဲ႔ အစားအေသာက္ေတြအေပၚ ဓာတ္ခြဲ ၾကည့္တဲ့အခါ ၀က္သားတုတ္ထိုးဆိုင္နဲ႔ အသုပ္ဆိုင္ေတြမွာ အသံုးျပဳေနတဲ့ အခ်ဥ္ရည္အခ်ိဳ႕မွာ လူကို အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အက္စစ္ပါ၀င္ေနတာကို ေတြ႔ရွိခဲ့တယ္လို႔ အသင္းဥကၠ႒က ဆိုပါတယ္။
၀က္သားတုတ္ထိုးဆိုင္ေတြနဲ႔ အသုပ္ဆိုင္ေတြမွာ အသံုးျပဳတဲ့ အခ်ည္ရည္ေတြမွာ ထုတ္လုပ္တဲ့ရက္စြဲ  ကုန္ဆံုးတဲ့ရက္စြဲ ပါ၀င္ျခင္းမရွိတဲ့အျပင္ ပါ၀င္တဲ့ ကုန္ပစည္းေတြဟာ အမ်ိဳးအမည္ မသိတာေတြ ျဖစ္ေနတယ္ လို႔ ဦးဗအုပ္ခိုင္က အခုလို ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။
“ဆာလဖ်ဴရစ္အက္ဆစ္ပါတာ ေသခ်ာတယ္ေပါ့။ အခ်ဥ္ရည္ေတြဟာ တံဆိပ္ေပါင္းစံုနဲ႔ ထုတ္ေန တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သက္တမ္းကုန္တဲ့ရက္စဲြလည္း မပါဘူး၊ ထုတ္လုပ္တဲ့ရက္စဲြလည္းမပါဘူး။ ပါဝင္တဲ့ အခ်ဳိးအဆေတြ၊ အမ်ဳိးအမည္ေတြလည္း မပါဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ငန္းလိပ္စာလည္း မပါဘူး။ ဒါဟာ မ႐ိုးသားဘူးေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔က ျပည္သူေတြကို ဒီအခ်ဥ္ရည္ေတြကို လံုးဝ ဝယ္မစားဖို ႔ေပါ့။ ဆာလဖ်ဴရစ္အက္ဆစ္အျပင္ သူက တားျမစ္ဆိုးေဆးေတြလည္း ပါတယ္။
ဒါေတြေၾကာင့္ ေရတုိ အက်ဳိးဆက္အေနနဲ႔ ဝမ္းကိုက္တာ၊ ဝမ္းေလွ်ာတာ၊ အူေရာင္တာ၊ အစာအိမ္ေရာင္တာေတြ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ေရရွည္ဆိုးျပစ္အေနနဲ႔ကေတာ့ အူကင္ဆာ၊ အစာအိမ္လမ္းေၾကာင္းကင္ဆာ၊ အူမႀကီးကင္ဆာ၊ အသည္း ကင္ဆာ- ဒါေတြျဖစ္ႏုိင္တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ လက္လီေရာင္းတဲ့ ေခါက္ဆဲြဆိုင္ေတြ၊ အေၾကာ္ဆိုင္ေတြမွာ ေရာင္းၾကတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ မန္က်ည္းေဖ်ာ္ရည္၊ မန္က်ည္းမွည့္နဲ႔ ၾကက္သြန္ျဖဴေလးနဲ႔ င႐ုပ္သီးနဲ႔ နံနံပင္ေလးနဲ႔ ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ ေဖ်ာ္စပ္တဲ့ အခ်ဥ္ရည္ေလးနဲ႔ပဲ သံုးသင့္ပါတယ္။
စားသံုးတဲ့သူကလည္း ဒီလိုအေရာင္၊ တားျမစ္ဆုိးေဆးေတြ၊ ဆာလဖ်ဴရစ္အက္ဆစ္ေတြ ပါတဲ့ အခ်ဥ္ရည္ေတြကို ဝယ္မစားဖို႔ တုိက္တြန္းလိုပါတယ္။”
အစားေသာက္ေတြထဲမွာ လူကို အဓိက ဒုကၡအေပးႏိုင္ဆံုးျဖစ္တဲ့ အခ်ဥ္ရည္ေတြကို ဦးစြာစတင္ ဓတ္ခြဲ စမ္းသပ္ၿပီး ဒီအခ်ဥ္ရည္ေတြထဲမွာ အီကိုလိုင္ ေရာဂါပိုးေတြ ရွိမရွိ စစ္ေဆးေနတယ္လို႔ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရးအသင္း အတြင္းေရးမွဴးလည္းျဖစ္၊ ဓာတုေဗဒပညာရွင္ တစ္ဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ဦးေအာင္ႏိုင္က ဆိုပါတယ္။
NGO မွတ္ပံုတင္မက်ေသးတဲ့ စားသံုးသူကာကြယ္ေပးေရးအဖြဲ႔ဟာ အစိုးရ တာ၀န္နဲ႔ေဆာင္ရြက္တာ မဟုတ္သလို အစားအသာက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကိုယ္ထူကိုယ္ထ အသိပညာေပးလိုသူေတြ စုဖြဲ႔ထားတဲ့ အသင္းျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ သူတို႔အေနနဲ႔ အစားအေသာက္ စစ္ေဆးေရးေတြလုပ္တဲ့အခါ လုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာ အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္လို႔ အသင္းဥကၠ႒ ဦးဗအုပ္ခိုင္က အခုလို ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။
“မွတ္ပံုတင္ရတဲ့ေနရာမွာ ဘယ္လို အခက္အခဲ ရွိသလဲဆိုေတာ့ ႐ုံးခန္းရွိရာေနရာကို သူတုိ႔ရဲ႕ လုပ္ထံုး လုပ္နည္း အရ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး႐ံုးကို သြားတဲ့အခါ သူတို႔က ေထာက္ခံခ်က္ မေပးရဲ ဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒါနဲ႔ တခါ ၿမိဳ႕နယ္ကို သြားတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ကိုသြားတင္ျပန္ေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္က ရရက- ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးရဲ႕ ေထာက္ခံ ခ်က္၊ ရဲစခန္းရဲ႕ေထာက္ခံခ်က္လုိတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အဲဒီလို အျပန္အလွန္ ေဘာ္လီေဘာ ပုတ္တာမ်ဳိးေလး ေတြေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ေအာက္ေျခမွာ မၾကာသင့္ ဘဲနဲ႔ ၾကာတာမ်ဳိးေတြေပါ့။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုယ္စားျပဳဖဲြ႔တဲ့ အဖဲြ႔အစည္း လည္းျဖစ္တယ္၊ ႏုိင္ငံတကာမွာလည္း consumer NGO အဖဲြ႔အစည္းေတြ ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ တႏိုင္ငံမွာတည္းမရွိတာ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ကို သက္ဆိုင္ရာ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနကျဖစ္ျဖစ္၊ အစိုးရအဖဲြ႔ကပဲျဖစ္ျဖစ္ မွတ္ပံုတင္တာကို လြယ္ကူေအာင္ ကူညီေပးေစခ်င္တယ္။
ေနာက္တခု- က်ေနာ္တို႔က အစိုးရအဖဲြ႔အစည္း မဟုတ္တဲ့အတြက္ လတ္တေလာမွာ ေစ်းေတြထဲမွာ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့အစားအေသာက္ေတြ- ဥပမာ က်ေနာ္တို႔ေရွ႕မွာတင္ မွ်စ္ေတြကို ေဆးဆိုးေနတယ္။ အခ်ဥ္ရည္ထဲမွာ ဆုိးေဆးေတြ အက္ဆစ္ေတြ သံုးေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပုဇြန္ေျခာက္ေတြ၊ ငပိေတြမွာလည္း ဆိုးေဆးေတြ၊ ေနာက္ တ႐ုတ္ျပည္ကဝင္လာတဲ့ မုန္႔ေတြထဲမွာလည္း အႏၱရာယ္ရွိ တာေတြ အမ်ားႀကီး၊ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔မွာ မွတ္ပံုတင္မက်ေသးတဲ့အတြက္ ဝင္ၿပီး စစ္ေဆးဖို႔၊ တရားစဲြ ဆိုဖို႔ လုပ္ရတာ အခက္အခဲရွိတယ္။ ေနာက္တခုက အဲဒီလို ေစ်းေတြ ဘာေတြမွာ ဝင္စစ္တဲ့အခါမွာ လည္း ထံုးစံအတိုင္းဆိုလို႔ ရွိရင္ FB ေတြက ဝင္စစ္တယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ရဲအေစာင့္အေရွာက္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔မွာက မွတ္ပံုတင္ မက်ေသးတဲ့ အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္ထဲေရးဌာနရဲ႕ ရဲတပ္ဖဲြ႔ အကူအညီေတြ မရႏုိင္တဲ့အတြက္ေတာ့ အဲဒါေတြ အခက္အခဲ ရွိပါတယ္။”
ျမန္မာႏိုင္ငံက စားသံုးသူေတြကို အကာကြယ္ေပးဖို႔ အဓိက ရည္ရြယ္ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ဒီအသင္းဟာ စားသံုးသူ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြကို အေျခခံပညာေက်ာင္းေတြကေန စတင္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ဦးဗအုပ္ခိုင္က ဗီြအိုေအကို အခုလို ေျပာပါတယ္။
ကာလအတန္ၾကာ အစားအေသာက္ေတြကို ဂ႐ုမျပဳဘဲ စားသံုးခဲ့မႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ WHO (ကုလသမဂၢက်န္းမာေရးအဖဲြ႔ႀကီး) ရဲ႕ ၂၀၁၁ က်န္းမာေရးစစ္တမ္းတစ္ခုအရ ကမာၻေပၚမွာ ကင္ဆာ အျဖစ္မ်ားဆံုး ဆယ္ႏိုင္ငံမွာ ဒုတိယေနရာမွာ ရွိေနတယ္လို႔ အသင္းဥကၠ႒က ေျပာပါေသးတယ္။
စာသံုးသူ ကာကြယ္ေပးေရးအသင္းအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀န္းလံုးမွာ အဖြဲ႔၀င္ ၇၀၀ ထိ ရွိေန ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ကိုယ္ပိုင္ဓာတ္ခြဲခန္းတစ္ခု တည္ေထာင္ၿပီး အစားအစာေတြကို ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ တာေတြ ျပဳလုပ္မယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။
အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြျဖစ္တဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန၊ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး ပိုင္းက ေရးဆြဲဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေပးေရး ဥပေဒၾကမ္းေရးဆြဲေရး မွာလည္း ဒီစားသံုးသူ ကာကြယ္ေပးေရးအသင္းကေန ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ဒီဥပေဒအတည္ျဖစ္ၿပီးရင္ေတာ့ အသင္းအေနနဲ႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ လူကို အႏၱရာယ္ေပးေစတဲ့ အစား အေသာက္ ေတြကို ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနတဲ့သူ၊ တင္သြင္းလာသူေတြကို ဒီအသင္းရဲ႕ ဥပေဒေရး ရာ ေကာ္မီတီကေန တရားစဲြတာအထိ လုပ္သြားမယ္လို႔ သိရပါတယ္ခင္ဗ်ာ။
ကိုရဲေက်ာ္ေအာင္